Gevallen meisjes

In de boeiende familiegeschiedenis Het Pauperparadijs van Suzanna Jansen komt de geschiedenis voor van Roza en haar zusjes die al vrij jong uit hun eenkamerwoning in Amsterdam vertrekken naar een klooster in Zoeterwoude.  Speurwerk van Jansen brengt aan het licht dat het klooster er een internaat op nahield, het ‘Liefdesgesticht’, in de wandeling het ‘gesticht voor gevallen meisjes’.

“In het Liefdesgesticht zaten kinderen die, zo begrijp ik, op het verkeerde pad dreigden te komen en daarvan door de zusters gered moeten worden. Het ging om meisjes tot eenentwintig jaar, ‘verpleegden’, die door verwaarlozing of erfelijke belasting zedelijk gevaar liepen. De ‘boetelingen’ de kinderen die iets hadden uitgehaald, werden strikt gescheiden gehouden van de ‘bewaarden’, de meisje die het risico liepen iets te gáán uithalen. Met discipline en tucht (en het verplichte dagelijkse kerkbezoek) probeerden de nonnen het tij te keren en de meisjes te kneden tot gedweë kinderen Gods.”  (p. 161). Roza, de grootmoeder van de schrijfster, behoorde tot de ‘bewaarden’, was nog geen gevallen meisje, maar liep wel een groot risico het te worden.

Wat een merkwaardig eufemisme toch die uitdrukking ‘een gevallen meisje’. Hoezo gevallen? Waar vanaf gevallen? Gevallen voor iets, voor iemand?
Van Dale geeft als een mogelijke verklaring: ‘toegeven aan verleiding – m.n. van een vrouw’.
Gevallen meisjes zijn de ongehuwde moeders van vroeger. Ze waren gevallen voor de verkeerde man. Ze werden met de vinger nagewezen, Ze moesten hun kind  afstaan. Er mocht nooit over gepraat worden. Jonge vrouwen die leden in stilte en een leven lang daar de sporen van met zich meedroegen.

We kennen wel gevallen kabinetten, zelfs gevallen ministers.
Maar gevallen jongens bestaan niet.

Interessante radio-uitzending het Liefdesgesticht uit vpro’s ovt 14-03-2010
Het-Spoor-terug-Liefdesgesticht-De-Goede-Herder-Larenstein.html

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Gevallen meisjes

  1. Marja zegt:

    Interessant logje. Jongens schijnen inderdaad niet te “vallen”. Hoewel onze 3 zonen heel wat meer hebben uitgehaald dan onze dochter. ;o)

    Like

  2. Zegt de term ‘gevallen’ in relatie met meisjes niet iets over de manier waarop men naar meisjes keek? Waar ongeoorloofde verleiding in het spel is had de vrouw het altijd gedaan.
    De vruchtbare jongens werden inderdaad niet in dergeliojke internaten verzameld.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s