We zijn schatrijk – onze woordenschat

Ongemerkt leren we als klein kind onze moedertaal. Dat gaat helemaal vanzelf, als er maar voldoende aanbod is. We leren de grammaticale regels, de woorden en hun betekenis. De een wat beter dan de ander.

Ongemerkt beschikken we inderdaad over een grote schat: een reservoir aan woorden en uitdrukkingen, zonder dat we rijtjes hoefden te leren. Goed onderwijs doet de rest.
Iedereen die op latere leeftijd een tweede of derde taal leert, weet hoe lastig is om al die nieuwe woorden, hun uitspraak, de juiste klemtoon, de precieze betekenis, de verbuigen onder de knie te krijgen. Er komt zoveel bij kijken.

Af en toe geef ik Nederlands aan cursisten die hier al heel lang wonen, maar het Nederlands niet als moedertaal hadden. Ze hebben de taal opgepikt door goed te luisteren, door cursussen te volgen en boeken aan te schaffen. Het is vaak frustrerend om te merken dat ondanks al hun inspanningen het nooit volmaakt zal zijn. Je blijft horen dat ze Nederlands niet als  kind geleerd hebben, ze blijven fouten maken in de zinsbouw, het gebruik van de voorzetsels, inderdaad een van de lastigste dingen omdat er geen regels voor zijn.

Waar ik regelmatig tegenaan loop is hun beperkte woordenschat. En dat geldt niet alleen voor deze specifieke cursisten, mar ok voor veel autochtone studenten in het HBO. Het lezen van een pittig krantenartikel lukt gewoon niet omdat ze belangrijke begrippen niet kennen. De nuances ontgaan hen omdat ze wel een vaag vermoeden hebben van de betekenis, maar niet exact kunnen aangeven wat de schrijver bedoelt.

Voor gevorderden zijn er geen methodes om systematisch te werken aan het uitbreiden van hun vocabulaire. ‘Veel lezen’, wordt dan altijd gezegd door collega’s die het probleem herkennen. Maar lezen alleen helpt niet. De cursist moet heel actief zijn. De woorden die zij/hij niet kent opschrijven en opzoeken. En herhalen. Kortom: de student moet zich inspannen en dat is vaak erg veel gevraagd.

Advertenties

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen, taal en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op We zijn schatrijk – onze woordenschat

  1. Appelvrouw zegt:

    Vind ik ook, teveel gevraagd.

    Like

  2. Selma zegt:

    Ik heb een moedertaal die niet de taal van mijn vaderland is.
    Net als jouw cursisten.
    Dat heb ik altijd een merkwaardige toevalligheid (?) van het Nederlands gevonden.
    Dat kent geen moederland of vadertaal.

    Like

    • Wllm Kalb zegt:

      Ik gebruik het woord ‘vadertaal’ vaak omdat Nederlands mijn moedertaal is maar Duits de taal van mijn vader. Dat roept dan altijd veel vraagtekens en verbaasde gezichten op, terwijl het zo logische is!

      Like

      • Selma zegt:

        Grappig Wllm, insgelijks dan, maar omgekeerd.
        Heb het altijd als een weelde ervaren om tweetalig te zijn, in het bijzonder van twee volkomen verschillende taalfamilies. Tot mijn vreugde kennen mijn kleinkinderen ook alle vier een moedertaal die een andere taal is dan die van hun diverse vaderlanden.
        Moge de hele wereldbevolking zo worden, dan houden oorlogen en grenshekken en -muren misschien op te bestaan.

        Like

  3. “kortom, de student moet zich inspannen, en dat is teveel gevraagd”

    als het je hobby is, stop ermee, dat scheelt frustratie. Is het je werk, stop ermee, dat scheelt frustratie en belastinggeld

    Like

    • Wllm Kalb zegt:

      Het is een constatering, geen verzuchting hoor, ik doe het werk nog steeds met plezier, maar merk dat voor een groot aantal studenten het te veel gevraagd is om actief aan uitbreiding van hun woordenschat te werken.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s