Een familiegeheim

Vlak na de oorlog werden mijn broertje en ik liefdevol opgenomen door de zuster van mijn vader. Ze woonde in een groot huis in Den Dolder, vlak bij vliegbasis Soesterberg. Mijn eigen moeder had te veel oorlogstrauma’s opgelopen om voor ons te zorgen, mijn vader was in maart 1945 bij een ongeluk omgekomen.

Maar ook mijn tante Bé had in de oorlog het nodige meegemaakt. Haar man, een Joodse advocaat uit Amsterdam, was na de oorlog niet teruggekomen, over zijn lot was lange tijd niets bekend. Ook haar dochtertje, geboren vlak voor de bevrijding, groeide zonder vader op. Het portret van oom H. stond op de schoorsteenmantel. Tante Bé hoopte vier jaar na de oorlog nog altijd op zijn terugkomst.

Omdat ik een moeilijk kind was, ging ik na enkele jaren het huis uit; het contact met tante Bé verwaterde. Ik zat in de eerste klas van de HBS toen ik regelmatig in de leeszaal van de bibliotheek kwam om werkstukken te maken. Op de onderste plank bij de naslagwerken stonden naast de telefoonboeken toen ook adresboeken. Dat waren, in de tijd dat privacy nog geen rol scheen te spelen, boeken waarin je per straat kon opzoeken wie waar woonde, heel handig. De gegevens kwamen uit het bevolkingsregister van de gemeente.

Ik ging op zoek naar de bewoners van ons laantje; woonde iedereen er nog? Bij het huisnummer van mijn tante stond tot mijn verbazing: Mej. A.B.T. Kalb. Niet Mevrouw A. zoals tante Bé zich altijd noemde en wat ook de achternaam van mijn nichtje was. Was dat een vergissing?

Ik deed navraag bij verschillende familieleden. Langzaam vielen de puzzelstukje in elkaar.  Opeens werd duidelijk waarom tante Bé zo vaak naar een advocaat in Amsterdam moest, waarom er zoveel onduidelijkheid was over haar vermeende rijkdom, waarom ze haar achternaam zo belangrijk vond.

Toen hun relatie serieus begin te worden, wilden haar man en tante Bé niets liever dan een huwelijk sluiten. Maar vanwege zijn onderduikstatus kon van een formeel huwelijk natuurlijk geen sprake zijn. Haar man was christen en op advies van de dominee besloten ze het huwelijk in ieder geval kerkelijk te sluiten, een burgerlijk huwelijk zou dan later wel komen.

Ze zijn maar kort samen geweest, hij moest tekens naar een ander onderduikadres en is in de vroege herfst van 1944 toch nog verraden en weggevoerd. Tante Bé bleef zwanger achter.

Na de oorlog heeft ze op alle mogelijke manieren geprobeerd om het kerkelijk huwelijk wettelijk erkend te krijgen. Toen duidelijk werd dat haar man nooit zou terugkeren, wilde ze ook een deel van de erfenis  voor haar dochtertje veilig stellen. Talloze rechtszaken heeft ze aangespannen om de naam van haar man te krijgen. Formeel is dat nooit gelukt. Wel kreeg haar dochter de naam en een deel van de erfenis van haar vader. Tante Bé kreeg het vruchtgebruik. Steeds beter begreep ik nu waarom tante Bé was zoals ze was.

Ze ligt begraven in Zeist. Op haar grafsteen staat de nam van haar man gebeiteld.

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen, geschiedenis en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

5 reacties op Een familiegeheim

  1. Th Balvers zegt:

    Graag gelezen, ondanks de trieste achtergrond. Het graf met de zuil doet denken aan dat van Louis Couperus. Op Oud Eik en Duinen…

    Like

  2. Zilvertje zegt:

    Een verhaal van zo lang geleden dat nog zo tastbaar is…….. al dat verdriet…..

    Like

  3. Dwarsbongel zegt:

    Waarschijnlijk zou ze, als ze echt getrouwd waren ook zijn afgevoerd, neem ik aan…
    Er ligt nog zoveel leed uit de oorlog in dit land met wonden die niet of moeilijk genezen.

    Like

  4. willem50 zegt:

    In het ‘witte huis hebben wij tien jaar gewoond. Een huis van een bijzondere architectuur.
    Door de sanerings-operatie van defensie – geluidsisolatie voor het vliegveld – heeft het huis voor een groot deel het bijzondere karakter verloren. Ik ken de achtergrond van de eerste bewoners.

    Willem Smalen
    Achterhoek

    Like

    • Wllm Kalb zegt:

      Wat bijzonder dat we in hetzelfde huis hebben gewoond. Een bijzonder huis ook nog eens.
      Ik vind het niet nodig om alle details op mijn blog te vermelden vandaar dat ik de naam heb aangepast en ook andere details heb gewijzigd.

      Willem Kalb Amsterdam

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s