Krachtige namen in ‘De vergelding’ van Jan Brokken

Unknown-1Om veel redenen is De Vergelding een bijzonder boek. Het is geen roman maar een verbeelding van gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden in Rhoon op het eiland IJsselmonde ten zuiden van Rotterdam, in de maand oktober van 1944. Vooral ook over de gevolgen die dit drama decennia lang heeft gehad voor de betrokkenen, de achterblijvers en de hele bevolking van het dorp.
De essentie van het drama geeft de schrijver weer op p. 95: ‘Onder de fouten zaten goeie mensen (…) Andersom had je onder de goeien die niet geheel van onbesproken gedrag waren.’ Belangrijk is ook het motto van het boek, de uitspraak: ‘Niettemin: iedere waarheid is slechts een interpretatie van wat zich in werkelijkheid heeft voorgedaan.’

imagesBrokken geeft een prachtig beeld van zo’n ouderwets dijkdorp. De armoede, de grote gezinnen, de sociale controle, de rol van het geloof. Hij bracht er een deel van zijn jeugd door, in de jaren vijftig was zijn vader er hervormd predikant. Rhoon is nu veranderd; een deel van het dorp is weggevaagd door de aanleg van de A15, er is veel nieuwbouw gekomen met import overal vandaan, een prettige woongemeente onder de rook van Rotterdam, nog net geen stad – met een mooi recreatiegebied langs de Oude Maas.

In het boek komen ongelooflijk veel mensen voorbij – voor sommige lezers ongetwijfeld te veel – geschilderd naar de werkelijkheid. Brokken heeft bij het schrijven van zijn boek gebruik gemaakt van 185 interviews die zijn researcher Bert Euser heeft gehouden met inwoners en oud-inwoners van Rhoon die de gebeurtenissen hadden meegemaakt. Sommige namen, zo schrijft Brokken in zijn Verantwoording, zijn gefingeerd om de families niet te belasten, maar de schrijver heeft zonder twijfel gezocht naar namen die al eeuwen voorkwamen op de eilanden. Het zijn deze krachtige namen die me nog het meest zijn bijgebleven. In deze tijd waarin meisjes Vlinder of Maan heten is het goed nog eens te geconfronteerd te worden met een Berendien of een Willempje.

Nog enkele mooie voorbeelden van zulke krachtige namen uit het boek:

Geerten de Regt
Bo Robbemond
Dimmen de Kooning
Jan Krijn Jabaaij
Hugo Mantz
Job, Darius en Amos de Kooning
Dirkje Veth
Sijtje van Rijsdijk
Gertie Wiessner
Zach (Zacherias) de Regt
Hidde Nijland
Aard Veldman
Wout Wachtman
Ali de Tonge
Klaas Zuiderent
Aardje Roetman
Berry Hersbach
Ouwe (Vos) van Marken
Jan Jongepier
Hendrik Kwist
Klaas Pikaaar
Kees Blekemolen
Riekes van Deutekom
Basje van der Sar
Dries Marcelis
Arie den Arend
Thedie Binder
Leen Bos
Engel Dorst
Leinie van der Leer
Heiltje van der Vorm
Rookje Trijntje Roobol
Cees Kool
Fas Kruidenier
Tonia Geeve
Oolbert Jacob de Raadt Pzn
Teuntje van der Burgh
Aagje Huisman
Arij Visser

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s