De baan op

Schermafbeelding 2015-08-16 om 15.37.51‘Dankzij onze snelheid en efficiëntie kunt u in no time weer de baan op’, stond er in de advertentie van het garagebedrijf. Geen seconde dachten ze aan de betekenis die ‘de baan op gaan’ voor sommige mensen nog steeds heeft: op stap gaan om te gaan tippelen. In mijn jeugd was dat een heel bekende uitdrukking, ietwat eufemistisch. Je hoefde het woord ‘hoer’ niet te gebruiken dat toch wel erg plat was. ‘Ja Stella verdient tegenwoordig wel erg makkelijk haar geld, die speelt de hoer als haar kinderen naar school zijn.’ (In dat ‘speelt’ zit ook iets raars, alsof ze het niet echt deed, even niet zichzelf was). Je kon dus ook zeggen: ze gaat de baan op – als ze haar klanten tenminste niet gewoon thuis ontving, de baan op gaan vereist een zekere activiteit, je gaat ergens naar toe – .
Welke baan is volkomen onduidelijk. Ik dacht altijd aan de Maliebaan in Utrecht, de enige baan die ik kende, maar ik heb me laten vertellen dat juist daar niet getippeld werd. Ik vermoed dat met de baan gewoon de weg of het pad werd bedoeld waar getippeld werd. In de film Keetje Tippel werd dat heel netjes uitgelegd.
In Amsterdam was de Utrechtsestraat lange tijd een favoriete tippelbaan. Als ik in de erker bij vriendin I. zat, hadden we een prachtig uitzicht op de tippelende dames, we bestudeerden ze en gaven commentaar. Maar vooral keken we naar de wanhopig heen en weer rijdende klanten die in hun auto’s alsmaar rondjes reden. Gênant was het als ze dat deden in een bedrijfsauto met daarop de naam en het logo van de firma.
Getippeld wordt er steed minder. Alles gaat via internet. De baan bestaat vrijwel niet meer. Tennissers gaan nu ongegeneerd de baan op, auto’s worden de baan op gestuurd, geen mens die daar nog een vreemde gedachte bij heeft.

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op De baan op

  1. Blewbird zegt:

    Sinds prostitutie legaal is, ging het nog nooit zo stiekem. Mooi verhaal!

    Like

  2. Wieneke zegt:

    Hm, in Rotterdam zeiden ze vroeger over uitgaanders: ‘Die en die gaat weer eens fijn de bree veertien op’. Of daar nu per se hoeren aan te pas kwamen weet ik echt niet.

    Like

    • Wllm Kalb zegt:

      Dat werd aanvankelijk gezegd over mensen die de zee op moesten, de breeveertien was een gevaarlijke zandbank voor de kust die veertien vadem dep (26 m) was. Later werd het vooral gezegd van mensen die met de noorderzon vertrokken of van vrouwen die het verkeerde pad op gingen of dreigden te gaan. (bron: Onze Taal)

      Like

      • Wieneke zegt:

        Rotterdam = havenstad = logisch natuurlijk dat staande uitdrukkingen ook iets met de zee te maken hadden. Dankjewel voor de uitleg, want ik had zelf geen idee.

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s