Reuring

UnknownEindelijk: leraren Nederlands laten weer eens van zich horen! Er moet nodig wat gedaan worden aan het vak zoals dat op middelbare scholen wordt gegeven. Meer schrijfopdrachten, meer inhoud zodat leerlingen beter weren wat taal is, wat je met taal kunt en hoe taal in elkaar zit. Zaken die ik al jaren geleden hebt bepleit toen in nog op een middelbare school werkte.

Ook constateert het Manifest van de neerlandici dat het onderdeel letterkunde steeds meer in de verdrukking raakt. Onduidelijk blijft hoe dat in de toekomst eruit moet komen te zien, “een goed doordachte visie op het fictie- en literatuuronderwijs is daarom een absolute voorwaarde” zeggen ze. Ja, haal je de koekoek.
Mij heeft die opgelegde combinatie van taalvaardigheidsonderwijs en letterkunde altijd in de weg gezeten. Het is een vertaling van het universitaire onderzoeksterrein: taal- en letterkunde, maar het is helemaal niet logisch om dat op een middelbare school in één vak te gieten. Het ene onderdeel ging altijd ten koste van het andere. Ik gaf beide onderdelen graag, maar kwam altijd in tijdnood. Als ik te veel tijd besteedde aan het behandelen van de grammatica en de uitbreiding van het vocabulaire ging dat ten koste van de tijd die overbleef voor het lezen van de gedichten Van Gerard Reve. En als ik een verhaal uit de Camera Obscura met de leerlingen las, bleef er weinig tijd over voor het maken van een pittige samenvatting.

Unknown-1Waarom zouden we trouwens cultuurhistorie en kunstzinnige vorming alleen beperken tot de schone letteren? Ik was er altijd voor om tijdens de uurtjes letterkunde niet alleen Bint van Bordewijk te lezen maar dan ook te kijken naar foto’s en films uit de jaren dertig en de architectuur van de Nieuwe Zakelijkheid. Ik liet de leerlingen foto’s maken van de buurt waarin de school stond: Amsterdamse School. Naast het onderdeel taalvaardigheid pleitte ik voor een tweede vak: kunstbeschouwing met daarin ook plaats voor poëzie en proza.
En als het bij het schrijfonderwijs gaat over teksten en tekstkenmerken kan je naast een betoog of een zakelijke tekst ook heel goed een verhaal behandelen en leerlingen verhalen laten schrijven, zo strikt hoeft de scheiding tussen taal- en letterkunde nu ook weer niet te zijn.

Toen ik les gaf op de Hogeschool heb ik ervaren dat veel van de aankomende studenten niet goed toegerust waren om een helder verslag te schrijven, dat gold met name voor de studenten afkomstig uit het MBO. Te vaak wordt dan gewezen op het slechte spellen, maar dat is naar mijn mening een kleinigheid die door een korte cursus en veel oefenen makkelijk te verhelpen is. Wat ik miste was ‘bewuste geletterdheid’ zoals dat in het Manifest genoemd wordt: studenten die hun taal beheersen en die weten op welke manier je taal kunt inzetten om je doel te bereiken. Dat vereist veel oefening, maar ook inzicht in de taal die je hanteert en zicht op communicatieve situatie waarin de taal wordt gebruikt.

Manifest leraren Nederlands 

Meer over taal: Hun hebben https://wllmkalb.wordpress.com/2011/08/23/hun-hebben-geen-gelijk/  De meisje https://wordpress.com/post/wllmkalb.wordpress.com/552  Akke en Fietje https://wllmkalb.wordpress.com/2014/01/03/akke-en-fietje/ Liefdegeur die noopt https://wllmkalb.wordpress.com/2014/09/19/liefdegeur-die-noopt/ Invegen https://wllmkalb.wordpress.com/2014/06/29/invegen/ Moeilijke woorden https://wllmkalb.wordpress.com/2014/06/03/moeilijke-woorden/ Stoppel frezen https://wllmkalb.wordpress.com/2014/06/01/communicatie-stoppel-frezen/  Studenten schrijven https://wllmkalb.wordpress.com/2014/05/01/studenten-kunnen-niet-goed-schrijven/ Doerak https://wllmkalb.wordpress.com/2014/02/05/doerak/ Abazijns https://wllmkalb.wordpress.com/2014/01/27/abazijns-de-mooiste-taal-ter-wereld/  Navenant https://wllmkalb.wordpress.com/2014/01/15/navenant-woorden-die-verdwijnen/  Anno hoodie https://wllmkalb.wordpress.com/2013/12/19/anno-hodie-bovenmeester-van-kooten-maakte-er-een-potje-van/  Wou en wouden https://wllmkalb.wordpress.com/2013/12/14/wou-en-wouden-over-de-verleden-tijd-van-willen/ Weet je stad https://wordpress.com/post/wllmkalb.wordpress.com/5196  Op zijn hoede https://wllmkalb.wordpress.com/2013/11/07/op-zijn-hoede/  Mooie zinnen https://wllmkalb.wordpress.com/2013/10/26/mooie-zinnen/  belatafeld https://wllmkalb.wordpress.com/2013/10/17/over-behalen-bewegen-en-berooien-het-voorvoegsel-be/  Mitsgaders https://wllmkalb.wordpress.com/2014/12/08/vrijwel-verdwenen-mitsgaders/  Struikrover https://wllmkalb.wordpress.com/2014/11/08/een-struikrover-rooft-geen-struiken/  Moe tijgt me https://wllmkalb.wordpress.com/2014/10/31/moe-tijgt-me-een-stad-van-afval-tegemoet/ Achterstand https://wllmkalb.wordpress.com/2014/10/22/taalachterstand/  de data is https://wllmkalb.wordpress.com/2014/09/09/de-data-is/  Houzee https://wllmkalb.wordpress.com/2014/09/02/houzee-taal-en-politiek/  Lapzwans https://wllmkalb.wordpress.com/2014/09/02/houzee-taal-en-politiek/  

 

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen, Nederlandse taal en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

4 reacties op Reuring

  1. Blewbird zegt:

    Samenvattingen, zouden ze die nog kunnen maken? De ‘gist’ uit een tekst halen en helder verwoorden? Mijn lievelingsonderdeel.

    Like

  2. Wllm Kalb zegt:

    Ja dat was een pittig onderdeel. Wie dat goed kon was echt slim! Dat onderdeel is vrijwel verdwenen, het kostte ook wel erg veel tijd om na te kijken.

    Like

  3. Wieneke zegt:

    Dat lijkt me inderdaad een hele strijd. De tijd is beperkt en je wilt er als goede leraar zoveel mogelijk inproppen natuurlijk 😉 En nu gaat er ook nog eens zoveel tijd zitten in begeleiden/opvoeden van probleemgevallen.

    Like

    • Wllm Kalb zegt:

      Ik vond het een heerlijk vak, heb nooit geklaagd. Verdiende ook nog eens goed, ik ben nog goed ingeschaald, leraren die later jaren kwamen werden voor hetzelfde werk veel slechter betaald.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s