Huwelijkspolitiek van de Oranjes

Het sluiten van huwelijken was voor de verschillende dynastieën die al vanaf de Middeleeuwen in Europa heersten een ideale manier om bondgenootshappen aan te gaan. Op die manier waren de verschillende vorstenhuizen onderling nauw met elkaar verbondenen werd politiek bedreven. Het uitzoeken van geschikte huwelijkskandidaten voor jeugdige prinsen en prinsessen was een gecompliceerde zaak waarbij veel geregeld moest worden op diplomatiek, juridisch en financieel gebied. Het aanzien van het Huis speelde daarbij een grote rol. Vooral moeders hadden er een dagtaak aan.

unknown-1

Anna van Hannover

De familie van Oranje-Nassau nam in de 17e en 18e eeuw in Europa een bijzondere positie in. Het ging hier niet om een regerend vorstenhuis maar om erfelijk stadhouders. Soms met de allure van een monarchie (Amalia van Solms, Willem III) maar soms was er helemaal geen stadhouder. Voor buitenstanders was het lastig te beoordelen hoeveel macht de stadhouders  eigenlijk bezaten. Van het prinsdom Orange was alleen de titel overgebleven, er waren bezittingen in Nassau, daarover werd veel gesteggeld met concurrerende vorstenhuizen en bestond weinig duidelijkheid.

Gedurende de 18e eeuw bestonden er sterke banden tussen de Oranjes en enkele Europese vorstenhuizen: de moeder van Willem V, Anna van Hannover was bijvoorbeeld de dochter van de Engelse koning George II. Willem V zelf trouwde al zeer jong met Wilhelmina van Pruisen, een nichtje van Frederik de Grote. Een huwelijk met prinsessen uit Oostenrijk, Frankrijk, Italië, Spanje of Portugal of was zo goed als uitgesloten, die waren immers katholiek. Vaak waren het dan toch weer verloofdes met vorstelijk blauw bloed uit een van de vele Duitse vorstendommen die in aanmerking kwamen voor een huwelijkscontract.

unknown-2

Anna Paulowna

De zoon van prins Willem V, erfprins Willem Frederik, trouwde op negentienjarige leeftijd met een volle nicht die net als zijn moeder Wilhelmina van Pruisen heette maar in de familie Mimi werd genoemd. Zij was de zus van de latere koning Frederik Willem III van Pruisen. Er moest een flink worden betaald, de bruidsschat bedroeg 100.000 daalders, de morgengave nog eens 50.000 Hollandse florijnen.
(bron: Jeroen Koch, biografie Koning Willem I) .

Na de woelige Franse tijd keerden de Oranjes in volle glorie terug, nu als soeverein vorst. Eindelijk konden ze zich meten met de koningen van Zweden en Denemarken, met die van Pruisen, Beieren, Württemberg en Saksen. De koningen Willem I, II en III hadden gelukkig echtgenotes die hen veel kinderen schonken, alle gelegenheid dus om een gunstige en ook winstgevende huwelijkspolitiek te voeren die zou bijdragen aan het aanzien van het Huis Oranje-Nassau.

Het resultaat was bescheiden. De eerste triomf was het huwelijk dat werd gearrangeerd tussen de kroonprins Willem II en grootvorstin Anna Paulowna uit het Huis Romanov. Daar ging een mislukte verloving aan vooraf, erfprins Willem had zich in december 1813 verloofd met Charlotte, de dochter van de Prins van Wales, maar in april 1814 verbrak Charlotte deze verloving. Kroonprins Willem had inmiddels al zeer goede contacten met tsaar Alexander I van Rusland en een huwelijk tussen de Held van Waterloo en Anna Paulowna, de zus van Alexander, werd beklonken.

unknown-3

Sofia von Württemberg

De andere kinderen van Willem I sloten huwelijken met leden van Duitse vorstenhuizen. Zijn jongere broer Frederik trouwde met zijn nichtje, Louise prinses van Pruisen en de jongste dochter Marianne trouwde met een prins Albert van Pruisen. Zij zou als een van de eerste Oranjes gaan scheiden, wat weer nadelig uitwerkte voor het aanzien van het Huis.

Louise, de dochter van prins Fredrik sloot een mooi huwelijk, ze werd de echtgenote van de Zweedse kroonprins die als Karel XV op de troon zou komen. Zij was de enige Oranjeprinses die via een huwelijk koningin werd. In Zweden waren na de Napoleontische tijd de Bernadottes aan de macht gekomen, die werden in Europa echter als indringers beschouwd, ze behoorden niet tot de echte oude adel met stambomen die teruggingen tot de vroege middeleeuwen.
Marie, de tweede dochter van prins Frederik, trouwde een prins Von Wied.

Voor de kinderen van koning Willem II en Anna Paulowna werd hard gezocht naar koninklijke partners. Kroonprins Willem, de latere koning Willem III verloofde zich in 1839 met zijn nichtje Sofia prinses van Württemberg, dochter van de koning. Haar moeder stamde ook uit het Huis Romanov, was een zuster van Anna Paulowna. Sofia was een bruid met een hoog aanzien. Helaas was het geen gelukkig huwelijk, lange tijd leefden zij en koning Willem III gescheiden van tafel en bed.

Voor prins Alexander, de jongere broer van kroonprins Willem, bijnaam ‘Sasja’, werd ook gezocht naar een koninklijke verloofde, alleen Alexander zelf werkte niet erg mee, hij was meer geïnteresseerd in de jacht dan in een huwelijk. Alexander bleef ongehuwd en stierf jong.
Zijn broer Hendrik (de Zeevaarder) trouwde twee keer met een Duitse prinses, eerst met Anna van Saksen-Weimar en daarna als weduwnaar met Maria van Pruisen, hij kreeg geen kinderen.
De dochter van koning Willem II, prinses Sofie, trouwde keurig met prins Karel van Saksen-Weimar-Eisenach. Zij kreeg vier kinderen en toen de drie zoons van koning Willem III en Sofia van Württemberg alle jong stierven waren deze neven de enige naaste familieleden die in aanmerking konden komen voor de opvolging van de oude koning Willem III.

unknown-4

Willem Nicolaas, ‘Wiwill’

De erfprins, Willem Nicolaas, bijnaam Wiwill, zag weinig heil in een koninklijke carrière. Rond zijn twintigste vertrok hij naar Parijs en liet zich weinig zien in Den Haag. Zijn vader stuurde hem nog wel op bezoek naar Sint Petersburg, daar waren nog wel huwbare grootvorstinnen. Die zagen echter weinig in de eigenzinnige Wiwill. ‘Die boerinnen willen mij niet’, berichtte hij aan het thuisfront. Grote ruzie kreeg hij met zijn vader omdat die gekant was tegen een eventueel huwelijk van Willem Nicolaas met de Nederlandse gravin Mathilde van Limburg Stirum. Een dergelijke verbintenis was beneden zijn stand en zou nadelig zijn voor het aanzien van het Huis. Wiwill overleed in Parijs toen hij 39 was, als vrijgezel.

Maar zoals we weten, het late huwelijk van weduwnaar Willem III met de piepjonge Emma van Waldeck-Pyrmond, een onbeduidend vorstendom in de Duitse heuvels, bracht koningin Wilhelmina voort, zij en haar enige dochter Juliana zorgden voor het voortbestaan van de Oranje-dynastie.

unknown

Christian IX van Denemarken

De Oranjevorsten deden hun best maar het kwam tot weinig grote huwelijken om op terug te kijken. Er was opvallend weinig contact met het Deense en Engelse koningshuis. Heel veel zocht men in kringen die bekend waren, familieleden in Duitsland.
Koning Christiaan IX  van Denemarken was succesvoller, hij werd aan het einde van de 19e eeuw wel de ‘schoonvader van Europa’ genoemd. Zijn dochters huwden met koning Edward VII van Engeland, tsaar Alexander II van Rusland en koning Ernst August van Hannover, de kroonprins trouwde een Zweedse prinses, de tweede zoon werd koning van Griekenland en huwde een Russische grootvorstin en zijn jongste zoon trouwde een prinses uit het Huis Bourbon-Orléans. Dat was nog eens effectieve huwelijkspolitiek.

Zie ook: Louise van België – drama aan het hof http://wp.me/p1MauM-zd, Kroonprinses van Saksen gaat er van door http://wp.me/p1MauM-R5, Een geheime dochter van prinses Thyra http://wp.me/p1MauM-Hf, Koningsdrama in Servië http://wp.me/p1MauM-gY, Land zoekt koning http://wp.me/p1MauM-Um Omhoog en omlaag trouwen http://wp.me/p1MauM-JD, Koningsmoord http://wp.me/p1MauM-12u  Carol II de ongelukkige koning van Roemenië http://wp.me/p1MauM-1Ya De berooide prinses http://wp.me/p1MauM-2hH Carol II, de onrustige koning van Roemenië http://wp.me/p1MauM-1Ya Mathilde Bonaparte, strijd om de bruidsschat http://wp.me/p1MauM-1T1 Een koning van de verkeerde kant http://wp.me/p1MauM-1y0 Koninklijke scheidingen http://wp.me/p1MauM-3b7 

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen, royalty en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s