Spijtellaantje

imagesAmsterdam kent veel bijzondere straatnamen, zoals Ramskooi, Bloedstraat of Blaeu Erf. Er zijn maar weinig lanen in Amsterdam, en zeker heel weinig ‘laantjes’. Maar naast de bijzondere begraafplaats Huis te Vraag waar ik onlangs over schreef ligt het Spijtellaantje.

Dit laantje – eigenlijk een gewone straat, geen laan met bomen – werd een paar keer genoemd in het lokale nieuws omdat de bewoners van vier arbeidershuisjes uit 1890 niet wilden dat deze werden gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Er kwamen protesten uit de buurt, de stadsdeelraad ging zich ermee bemoeien., De woningbouwvereniging haalde bakzijl, de huisjes werden grondig gerenoveerd en vormen nu samen met de begraafplaats en het hoekhuis een gemeentelijk monument.

Maar wie of wat is of was Spijtel? Het woord komt niet in het woordenboek voor, ik kan me er ook niets bij voorstellen. De ‘Stadsatlas Amsterdam, straatnamen verklaard’ een uitgave uit 1998, geeft het antwoord: Toen het gebied nog deel uitmaakte van de gemeente Sloten vestigde zich hier aan de Schinkel een werfje van eigenaar L.J.Spijdel. Het laantje naar de werf werd door de buurtbewoners het Spijdellaantje genoemd, wat voor het gemak van de uitspraak of uit slordigheid vaak werd veranderd in Spijtellaantje.

In 1921 kwam het gebied bij Amsterdam, de werf verdween, er kwamen verschillende bedrijfjes die zich hier vestigden in het nog altijd landelijke gebied. De nieuwbouw van de Hoofddorppleinbuurt kwam akelig dichtbij. De arbeidershuisjes aan het begin van het straatje bleven staan, dezelfde families woonden er van generatie op generatie.

IMG_1456In de jaren negentig werden loodsen en onduidelijke bedrijfsgebouwen gesloopt, de deelraad wilde er eerst een gemeentelijke garage en later nieuwbouw neerzetten, maar dat ging dus niet door. Aan de kant van de begraafplaats werden kavels gecreëerd waar eigenaren zelf woningen op mochten bouwen, ze zijn al bijna klaar. Het laantje wordt een gewilde woonplek aan de rand van Amsterdam.
Het oude pand op de hoek in ‘chaletstijl’ is het oude woonhuis van scheepsbouwer Spijdel, dit stond al op de monumentenlijst. De naam Spijtellaantje bleef en werd in 1949 als zodanig opgenomen in het gemeentelijke namenregister.

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Amsterdam en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Spijtellaantje

  1. Filip zegt:

    Dag Willem, ik las ook dat op 18 februari 2008 een groep burgers verzocht aan de stadsdeelraad om de vier arbeiderswoningen en het nabijgelegen kerkhof Huis te vraag aan het nabijgelegen Spijtellaantje aan te wijzen tot beschermd stadsgezicht. De raad besloot toen de verzoekers niet-ontvankelijk te verklaren.
    Jammer lijkt me, misschien is het tijd dat men dit eens opnieuw doet…
    Met stip een bezoekje waard voor iedereen die in de buurt van Amsterdam komt.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s