Wemelen

imagesEr zijn van die woorden die alleen voorkomen in vaste combinaties. ‘Het wemelt hier  ….’ is er zo een. Het werkwoord ‘wemelen’ ben ik nooit los tegen gekomen: ik wemel? wemel jij wel eens? die kinderen, ze wemelen weer behoorlijk vandaag…
Verder is er natuurlijk de plaatsnaam Wemeldinge maar die ‘wemelt’ niet, heeft een heel andere oorsprong, volgens Wikipedia:
“De naam Wemeldinge komt van een persoonsnaam. Deze persoonsnaam is vermoedelijk de Germaanse naam Wimald, een verkorting van Werimbald of Winiwald. Wemeldinge betekent hierdoor zoveel als ‘bij de lieden van Wimald, een moedige, krachtige bewaker’. Plaatsen in Zeeland waarvan de naam eindigt op -inge behoren tot de oudste van de provincie.”  

‘Mijn woordenboek’ geeft maar liefst elf synoniemen voor wemelen: barsten, door elkaar bewegen, grielen, grimmelen, krielen, krioelen, kruipen, mieren, wiemelen, wriemelen, zwermen (Mijn woordenboek.nl puzzelwoordenboek). Daar zitten juweeltjes tussen: grielen, grimmelen, wiemelen. Zijn dit typisch woordenboekwoorden (= woorden die alleen bestaan in woordenboeken, niet in de normale mensentaal) of is het dialect? Ik hoorde ze nog nooit.

Er zijn meer werkwoorden die eigenlijk alleen vervoegd met ‘het’ voorkomen, veel zaken die met het weer te maken hebben zoals: het regent, het waait, het sneeuwt, het dondert. Bij het ontleden leverde dat woordje ‘het’ nogal eens problemen op. Redekundig is het een ‘loos’ onderwerp. Taalkundig: het is een onpersoonlijk voornaamwoord. Op de Vrije School vertelde onze juf dat dat woordjes ‘het’ eigenlijk voor de Germaanse dondergod stond, die zorgde er immers voor dat het regende, sneeuwde, donderde. 

Ik hou wel van wemelen. Het rijmt zo mooi op zemelen.

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Nederlandse taal en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s