Verhalen

012000006190Zaterdagmiddag toonde filmmaker Janina Pighat in het Amsterdam Museum haar film ‘Herengracht 401’. Een boeiend verhaal over dit grote pand, op de hoek van de gracht en de Beulingstraat waar tijdens de oorlog kunstenaars en activisten op de bovenste verdiepingen ondergedoken waren en na de oorlog een woon- en werkgemeenschap ontstond rond Gisèle van Waterschoot van der Gracht die helemaal bovenin haar atelier had. Castrum Peregrini noemde Gisèle haar huis, een burcht voor pelgrims; nog steeds heet de Stichting die het pand beheert zo.
Een wonderlijk gezelschap was het dat daar huisde op de Herengracht, waar ook de charismatische dichter-filosoof Wolfgang Frommel deel van uitmaakte. Door de interviews met oud-bewoners komt naar voren dat het verheven toeging tijdens de vele nachtelijke bijeenkomsten, veel Goethe, Stephan George, Shakespeare. De kamers stonden blauw van de rook, iedereen rookte toen nog. Er was veel erotiek maar geen seks, vertellen de oud-bewoners.

Schermafbeelding 2017-05-21 om 11.20.54De huidige bewoners zijn druk bezig om na het overlijden van Gisèle in 2013 het pand een nieuwe bestemming te geven, ze willen er geen museum van maken, al is er veel terug te vinden van de meer dan zeventig jaar dat Gisèle in het huis heeft geresideerd, voor een deel samen met haar minnaar en latere man, burgemeester Arnold Jan d’Aylli. Het pand is alleen op afspraak te bezoeken.

Er moeten van heel veel panden langs de gracht zulke verhalen te vertellen zijn, verhalen over kooplieden van lang geleden, over kansen en risico’s, over schulden en winsten. Over huwelijken en kinderen, over scheidingen en erfenissen.

Het verhaal dat in deze film naar voren komt is verre van compleet. Over de homoseksuele achtergrond van de deelnemers aan de woongroep van na de oorlog wordt niets verteld. Het was de tijd dat homoseksuele vriendschappen vooral door intelectuelen geïdealiseerd werden, het verlangen naar vriendschap en het bewonderen van het mooie jongenslichaam was edeler en veel verhevener dan het plegen van de platte daad. Andreas Burnier schreef over bezoeken aan de groep in Een tevreden lach.

Schermafbeelding 2017-05-21 om 11.29.01

Wolfgang Frommel en enkele van zijn vrienden die samenkwamen in het huis Herengracht 401

We komen niets te weten over hoe de woongroep omging met geld, wie er kookte, hoe ze spraken over de politiek – de koude oorlog was op zijn hoogtepunt -, over de Greet Hofman-affaire. Veel vrienden en tijdelijke bewoners vonden de sfeer benauwd, te veel in zichzelf gekeerd. Ze wilden de stad in, de buitenwereld verkennen, vooral: wat doen.
Er zijn nog veel verhalen die verteld moeten worden.

Aanvulling juli 2017: Frank Ligtvoet schreef een openhartig verhaal over zijn ervaring in deze sekte, hij noemt het zonder omwegen gewoon seksueel misbruik wat daar plaats vond. Zie Vrij Nederland https://www.vn.nl/in-de-schaduw-van-de-meester-seksueel-misbruik-in-de-kring-van-wolfgang-frommel/

http://castrumperegrini.org.

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Amsterdam, geschiedenis, homoseksualiteit en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Verhalen

  1. Peter Kersten zegt:

    Leuk om te lezen, zou graag die film willen zien

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s