Achter de Vijzelgracht

IMG_2500Links en rechts van de Vijzelgracht in Amsterdam, tussen de Reguliersgracht en de Spiegelgracht en de Lijnbaansgracht en de Prinsengracht zijn een paar dwarsstraten te vinden die in de gidsjes over de stad eigenlijk nooit genoemd worden.
Deze Weteringbuurt heeft eerlijk gezegd ook niet veel moois te bieden. Wat zien we? Een paar gewone Amsterdamse straten met een paar mooie oude pandjes, veel nieuwbouw uit latere eeuwen, een groot hotel verstopt achter de gevels van gewone woonhuizen, een leuk café op de hoek. De huizen zijn er niet zo hoog, het lijkt een beetje op de Jordaan maar is minder pittoresk, wel heerlijk rustig, goed wonen. Er zitten nog veel bedrijven en garages op straatniveau, er is bedrijvigheid.

In de Noorderstraat kwam ik weleens, we gingen dan biefstuk eten bij Piet de Leeuw. Dat kan nog steeds, een paar jaar geleden hoorden we dat ze paardenbiefstuk serveerden maar dat nooit aan de klanten vertelden. Vlakbij het restaurantje is een fraaie gevelreclame te zien, een van de grootste van de stad. Underwood James Plant staat er in koeieletters. Underwood heeft niets te maken met House of Cards, maar alles met de Amerikaanse typmachines die over de hele wereld werden gebruikt. James Plant was een Engelse ondernemer die zich in Amsterdam had gevestigd. Hij stichtte zijn zaak in enkele panden in de Noorderstraat, er was zelfs een verbinding met een pand op de Vijzelgracht. De gevelreclame was bijna verdwenen maar door de inspanning van de huidige eigenaar en de Werkgroep Historische Gevelreclames Amsterdam weer in volle glorie hersteld.

IMG_2489
In de Fokke Simonsstraat vraag ik me af wie Fokke Simonsz was en waarom ik nog nooit van deze Fokke heb gehoord. Veel te zien is er niet in deze smalle straat dus tijd om me te verdiepen in de levensloop van Arend Fokke Simonsz.

Hoewel deze verdienstelijke man meer door zijne grondige geleerdheid, algemeene systematische kennis van genoegzaam alle wetenschappen, en gemeenzaamheid met de oude en hedendaagsche talen, dan wel door zijne dichterlijke bekwaamheden bekend is, kunnen wij, zonder zoo ondankbaar als onregtvaardig te zijn, niet nalaten ook de verdiensten in dit opzigt loflijk te vermelden van dezen achtingwaardigen geleerden, helderdenkenden wijsgeer en bescheiden letterkundigen…  (http://www.dbnl.org/tekst/wits004biog02_01/wits004biog02_01_0141.php )

Fokke Simonsz (1755 – 1812) woonde aan de Nieuwe Looiersloot die pas in 1873 is gedempt. Op de plaats van deze sloot is de straat aangelegd en dus naar de oude bewoner genoemd. Dit hele stukje van de binnenstad aanvankelijk een wild gebied, het Noordse Bos geheten, de naam Noorderstraat verwijst daar nog naar (hij loopt ook helemaal niet naar het Noorden!)  Liefdadigheidsinstellingen bouwden er vanaf de 18e eeuw woningen. De stinkende leerindustrie moest ver uit het centrum blijven, hier aan de buitenkant van de stad waren ook looierijen te vinden, de naam Nieuwe Looierstraat verwijst daarnaar. De Looiersgracht en de Oude Looiersstraat liggen een stuk verderop, bij de Raampoort, wat nog wel eens tot misverstanden leidt.

“Ter zijner nagedachtenis” staat op een band aan de gevel van een aantal huizen aan de Fokke Simonszstaat. Je moet omlopen om te zien voor wie deze eer bestemd is. op de gevel van soortgelijke huizen aan de Nieuwe Looierstraat is te lezen dat het hier Johannes Hilman betreft die in 1875 een hofje stichtte voor alleenstaande hervormde vrouwen, bij voorkeur dienstboden. Hij noemde het naar zijn vroeg gestorven zoontje Willem Hendrik Hilman. Nu zijn de kleine woningen omgebouwd tot een begeleidwonen-project. In de 19e eeuw was het hier een armoedige boel, veel kleine woningen en inpandige huisjes, op de plek van het hofje bevond zich eens de Zwavelstokkengang.

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Amsterdam, Feiten en meningen en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s