Stalling

images

Fietsflat bij Centraal Station

Een auto parkeren in de binnenstad van Amsterdam wordt ongekend duur. Voor bezoekers maar ook voor bewoners. De auto kan je dus maar beter wegdoen, wij denken daar ernstig over na.
De meeste dingen in de stad doen we op de fiets, soms met het openbaar vervoer. En die enkele keer dat we, vooral in de zomer, buiten de stad iets willen, kunnen we gebruikmaken van een deelauto.
Bij het plannen van een avondje bioscoop gaat nu ook door mijn hoofd: kunnen we daar onze fiets wel kwijt? Dat wordt in de binnenstad van Amsterdam steeds lastiger. Huisgenoot P. heeft de gewoonte door te fietsen tot aan de voordeur en dan eens te kijken of er een plek is om de fiets veilig en degelijk te parkeren. Die is er meestal niet, dus wordt het toch weer een brug of een bom in de buurt waar al tien andere fietsen staan. Ik kijk een paar honderd meter voor de bestemming al uit naar een geschikte plek en moet dan vaak nog een flink eind lopen.

Unknown

Fietsenstalling Beursplein

Ik snap dat handhavers iets willen doen tegen al die wild geparkeerde fietsen, Op het Leidseplein en bij de stations zijn ze heel streng, Ze knippen dagelijks tientallen fietsen weg die je dan voor veel geld weer kunt ophalen ergens in Amsterdam Heel-Ver-West.

Bij alle veranderingen die de stad heeft ondergaan zijn ze vergeten om op strategische plekken in de stad grote fietsenstallingen aan te leggen. Ja, hier en daar wordt er iets aan gedaan. Bij de Bijenkorf, onder het Beursplein is een super-de-luxe stalling gebouwd die nog maar weinig wordt gebruikt. Rond het Centraal Station hebben we de grote fietsflat die altijd vol is; er zijn plannen voor een megagrote ondergrondse stalling onder het Stationsplein maar het duurt nog jaren voor dat deze klaar is.
Gek genoeg zien ondernemers er niets in. Ze openen in een leeggekomen bedrijfsruimte liever een cheese shopdan een degelijke fietsenstalling. Toen ik in mijn Rotterdamse jaren nog naar school ging, had je in elke straat wel een rijwielstalling. Voor een gering bedrag per maand kon je daar je fiets kwijt. Die stond daar veilig en droog en de beheerder verdiende er ook nog wat aan.
Dat verdienmodel werkt kennelijk niet meer. Jammer.

Geplaatst in Amsterdam | Tags: , , , , | 2 reacties

Zwaantje

Unknown
Sommige mensen zitten er niet mee, maar ik vind het lastig om tegen een volwassen vrouw een naam met een diminutief te moeten gebruiken: Renske, Chrisje, Aukje, Maartje. Volwassen mannen heten zelden Jantje of Beertje, hoogstens worden die varianten als koosnaam getolereerd. Maar veel meisjes houden de naam die zo mooi past bij een schattig klein meisje ook als ze allang geen meisje meer zijn.

Op een receptie raakte ik vorige week in gesprek met een vrouw met een flinke omvang. Ze stelde zich voor als Zwaantje. Ik kon die naam niet over mijn lippen krijgen. Zwaan, had nog gekund, maar het was wel een grote zwaan, gehuld in zwarte doeken, met zwaar opgemaakte ogen.
Ze vertelde enthousiast over haar werk achter de schermen bij een bekend Unknown-1televisieprogramma. Daar wilde ik meer over weten en we zochten een tafeltje op om even te gaan zitten. Ze kon goed vertellen en haar ogen straalden. Mij stelde ze geen enkele vraag. Een jonge vrouw kam op haar af en onderbrak ons gesprek. ‘O Swanee wat leuk jou weer eens te zien!’ riep ze luid en ging pal voor ons tafeltje staan. Swanee. Ja dat klonk beter dan Zwaantje. Ik hoorde die oude swingende song van Al Jolson, zag zijn ‘black face’. Good old Swanee.

De vriendinnen waren al in druk gesprek, ik leek niet meer te bestaan. Ik stond op en zei met enige nadruk: ‘Dag Zwaantje, ik ga nog even iemand goedendag zeggen’.

Geplaatst in Feiten en meningen, kort verhaal | Tags: , , , , | 4 reacties

Ook in de beste families – de homoseksuele groothertog van Hessen

Schermafbeelding 2018-10-27 om 11.42.29

Hessen in 1868, de stad Frankfurt was een vrije ‘Rechsstadt’ en viel buiten het groothertogdom.

Morgen zijn er verkiezingen in de Duitse deelstaat Hessen. Veel Nederlanders zullen Hessen niet direct kunnen aanwijzen op de kaart. Het is een streek die niet zo tot de verbeelding spreekt als Beieren of onze directe buren Noordrijn-Westfalen of Nedersaksen.

Toch was Hessen tot 1918 een van de vorstendommen die samen het keizerrijk Duitsland vormden, om precies te zijn was het een groothertogdom en heette het ‘Hessen und bei Rhein’. Voor de tijd van Napoleon was er ook een hertogdom Hessen-Kassel, vandaar dat het groothertogdom ook wel werd aangeduide onder de naam Hessen-Darmstadt.

De laatste groothertog was Enst Ludwig, die van 1892 tot 1918 over het land regeerde. In de grote steden van Hessen zijn nog steeds scholen, straten en pleinen te vinden die naar hem zijn vermoed. Bij de ingang van het groothertogelijk kasteel in Darmstadt en in de vorstenkamer van de toren op de Mathildeheuvel in Darmstadt is nog altijd zijn monogram te zien, de vergulde letters EL. Zijn moeder was een dochter van de Engelse koningin Victoria. Hij had familieleden onder vele Duitse vorstelijke families. Zijn zuster Alix von Hessen trouwde met de laatste Russische tsaar Nicolaas II en heette voortaan Alexandra Fjodorowna.

340px-Ernst_Ludwig_von_Hessen_1905_Foto_Jacob_Hilsdorf

Groothertog Ernst Ludwig von Hessen bei Rhein, (1868 – 1937) Foto 1905 Jakob Hilsdorf

Zijn eerste huwelijk met zijn volle nicht Victoria Melita von Sachsen-Coburg Gotha, was geen succes. Hij slaagde er nog wel in om bij haar een dochtertje te verwekken en een zoontje dat echter dood werd geboren. Al snel verzaakte Ernst Ludwig zijn huwelijksplichten, de echtgenoten meden elkaar zoveel als het kon in het grote groothertogelijk kasteel.

Vitoria_MelitaVictoria Melita, haar bijnaam was ‘Ducky’, keek al snel uit naar andere minnaars. In 1901 werd de scheiding uitgesproken, tot ontzetting van de vele hoge gasten die in 1894 het huwelijk hadden bijgewoond.  Scheiden was in de kringen van de ‘hochadel’ zeer ongebruikelijk en hoewel Huis Hessen protestants was zag men het huwelijk toch als een band voor Gods aangezicht gesmeed die niet zomaar was te verbreken. Melita had aan het Russische hof tijdens de feesten rond het huwelijk van haar schoonzusje grootvorst Kyrill Wladimirowitsch leren kennen en was een stormachtige verhouding met hem begonnen. Dit zeer tot ongenoegen van de tsaar die Kyrill naar een post in het verre oosten van Siberië stuurde. Na een aantal heldendaden keerde hij echter weer terug naar Moskou en nam opnieuw contact op met Melita die nu formeel gescheiden was. Het paar trouwde in alle stilte in 1905, zonder adellijke gasten.

Ernst Ludwig, zo was bekend onder intimi, onderhield relaties met jonge mannen. Zoals gebruikelijk voor prinsen kreeg hij een militaire opvoeding, maar de belangstelling van Ernst Ludwig ging veel meer uit naar geschiedenis en kunst. Hij reisde veel naar Italië en logeerde daar met andere hooggeplaatsten uit het keizerrijk in een prachtige villa van een rijke industrieel. Koning Victor Emanuel II liet in een brief aan de Duitse ambassadeur weten dat hem ter ore was gekomen dat daar op Capri homoseksuele ontmoetingen plaats vonden. In Italië was dat destijds, anders dan in Duitsland, niet verboden, maar toch. dergelijke praktijken pasten niet bij het beeld van vorstelijke personen.

De toren op de Mathildeheuvel in Darmstadt kwam tot stand in 1907 als een eerbewijs aan de vorst die kort daarvoor voor de tweede keer in het huwelijk was getreden met prinses Eleonore zu Solms-Hohensolms-Lich. Enst Ludwig had een reeks van kunstenaars uitgenodigd om naar Darmstadt te komen. Hij was een groot liefhebber van de Jugendstil, die toen nog erg nieuw en verrassend was. Nog herinnert dit van Darmstadt de kunstenaarskolonie van toen en hier zijn interessante voorbeelden te zien van Jugendstil architectuur.

Ernst Ludwig regeerde tot aan het einde van WOI. In 1918 moest hij zijn titel af staan, De ontvlechting van de groothertogelijke en landelijke financiën zou nog jaren in beslag nemen. Ernst Ludwig stief in 1937 op 69-jarige leeftijd.

IMG_1141Barbra Hauck schreef een biografie over Ernst Ludwig onder de titel Capriolen. Ze deed veel archiefonderzoek en vond verschillende bewijzen van affaires, ook al uit zijn studententijd met Alexander von Falkenberg, een van zijn vleugeladjudanten . In zijn poëziealbum schreef Enst Ludwig heel lief: ‘Du weißt es nicht, wie ich dich liebe, Und wissend würdest du’s glauben nicht, Dass in mir wären solche Triebe, Wovon zu sprechen ich wage nicht.’ In het album ook de verbleekte foto van de twee geliefden, met een takje gedroogde en nog steeds niet verkleurde hei.

Barbara Hauck , Capriolen – Uitgever Booy-Verlag, 268 pagina’s, prijs: 24,90 Euro.

Zie ook: Louise van België – drama aan het hof http://wp.me/p1MauM-zd, Kroonprinses van Saksen gaat er van door http://wp.me/p1MauM-R5, Een geheime dochter van prinses Thyra http://wp.me/p1MauM-Hf, Koningsdrama in Servië http://wp.me/p1MauM-gY, Land zoekt koning http://wp.me/p1MauM-Um Omhoog en omlaag trouwen http://wp.me/p1MauM-JD, Koningsmoord http://wp.me/p1MauM-12u  Carol II de ongelukkige koning van Roemenië http://wp.me/p1MauM-1Ya De berooide prinses http://wp.me/p1MauM-2hH Carol II, de onrustige koning van Roemenië http://wp.me/p1MauM-1Ya Mathilde Bonaparte, strijd om de bruidsschat http://wp.me/p1MauM-1T1 Een koning van de verkeerde kant http://wp.me/p1MauM-1y0 

Geplaatst in Duitsland, royalty | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

‘De pelikaan’ van Martin Melchior Driessen speelt zich af in een verzonnen stad

Unknown.jpeg
Martin Melchior Driessen schreef een prachtige roman. Toch kreeg dit boek weinig aandacht in de media, Driessen had met zijn bundel ‘Rivieren’ in 1916 al de ECI literatuurprijs gewonnen, dat beschouwden de media voorlopig wel voldoende eer voor deze vrijwel onbekende schrijver die kennelijk niet graag aanschuift bij een praatprogramma’s.

Toch is De Pelikaan een klein meesterwerk. Een spel rond twee hoofdfiguren. De grote, onhandige Andrej Rubinic en de overijverige Josip Tudjman die elkaar op een ingewikkelde manier in de tang houden. Het verhaal, gecomponeerd als een klassieke Griekse tragedie in vijf hoofdstukken, speelt zich af in een klein Kroatisch stadje aan het eind van de jaren tachtig als het einde van Joegoslavië als land nadert en oorlog dreigt.  Het draagt de ondertitel ‘komedie’, maar dit moeten we zien als ironie. Er staan absurdistische beschrijvingen in het boek, veel personages hebben absurdistische trekjes, maar in feite gaat het om een drama.

Het stadje wordt nergens bij name genoemd. Het ligt aan de kust, er komt een veerboot aan uit Italië. Er staat een Turkse burcht er is een kek gewijd aan de heiige Anastasia. Er is een oude binnenstad met stegen en trappen en een wirwar van elektriciteitsdraden. Er zijn verre buitenwijken met betonnen flats. Aan de rand van de stad is een hondenrenbaan.  Er is een berg die tegen de stad aanligt met daarop een monument en een tandradbaantje, een treintje dat via een ingewikkelde techniek zonder motoraandrijving dagelijks op en neer rijdt. Josip is de trotse machinist.

IMG_2636.jpg

Split, Kroatië

Zo’n treintje rijdt nergens aan de Kroatische kust, wel in Wiesbaden zoals ook uit het laatste hoofdstuk van het boek blijkt. Het stadje is door Driessen verzonnen, een mix van Zadar en Split. De straatnamen in het stadje zijn echt, ze komen voor elders in Kroatië, zoals de Ulica Nikole Tesle (genoemd naar de uitvinder van de wisselstroommotor).

In het achterland van het stadje ligt het Velebit gebergte. Dat bestaat echt, en zou erop kunnen wijzen dat het gaat om de plaats Karlobag, maar dit stadje is eigenlijk te klein en onbeduidend en negens in het boek komt de merkwaardige kubus voor die als een landmarkboven dit stadje is geplaatst.

De schrijver heeft de vrijheid genomen om een eigen stad te creëren die past bij zijn verhaal. Groot genoeg om een busverbinding te hebben met Rijeka en toeristen te trekken. Maar ook weer zo klein dat iedereen elkaar kent en bij elkaar komt om te roddelen en te drinken. Waar de schaduw van gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog nog steeds over het leven van alledag hangt.IMG_2661

Driessen sluit zijn af met een slothoofdstuk dat zich veel later afspeelt. Met een langeflash back die volgens mij de kern van de roman goed weergeeft. De levens van mensen zijn op veel verschillende manieren met de levens van anderen vervlochten. We zijn afhankelijk van elkaar, zoals het spoor van het treintje op de omslag van het boek mooi illustreert: de rails spreiden zich maar kruipen steeds ook weer naar elkaar toe.

 

 

Geplaatst in boeken, literatuur | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Grachtenmasten

520px-Westermrkt2
Af en toe stuurt de Gemeente Amsterdam ons een brief. Direct mail in zijn puurste vorm. We worden op de hoogte gehouden over het snoeien van de iepen, over het onderhoud van de waterkant, over het creëren of schrappen van parkeerplaatsen.

Deze week kregen we een bief over het vervangen van de grachtenmasten:
“Gemeente Amsterdam gaat in totaal 180 grachtenmasten vervangen. De masten krijgen nieuwe armaturen en gereviseerde palen (…) Per dag worden 5 tot 6 masten vervangen (…) Op de locatie waar we de grachtenmasten vervangen, maken we tijdelijk gebruik van een aantal parkeervakken. Deze worden afgezet door middel van hekken. Het gebeid erom heen is gewoon bereikbaar.”

Fijn dat we het weten. Ik heb geen idee wat grachtenmaten zijn. Masten staan op schepen, je kunt er vlaggen en zeilen aan vast maken. Soms op de wal maar dan met de bedoeling dat je er iets aan vast maakt. En je hebt natuurlijk de Euromast, maar in dat geval is de naam duidelijk ironisch bedoeld.Gelukkig weet internet het antwoord. Een grachtenmast is een lantaarnpaal. Een Amsterdamse lantaarnpaal, voorzien van kroon en eikenloof. En haakjes om de ladder van de lantaarnopsteker tegenaan te zetten, al is dat al honderd jaar niet meer nodig. De karakteristieke kroonlantarens zijn vanaf 1998 weer langs de belangrijkste grachten geplaatst en ze helpen mee om het romantische beeld van de Amsterdamse grachten te versterken.
Waarom de Gemeente ze aanduidt als ‘grachtenmasten’ is me een raadsel.

Geplaatst in Feiten en meningen | Een reactie plaatsen

Waarom?

Schermafbeelding 2018-10-17 om 09.57.05
Opnieuw ben ik begonnen aan een traject waarbij ik Nederlands leer aan  buitenlanders uit verre streken.  Woordjes leren, korte eenvoudige zinnen maken, werken aan de uitspraak van de beruchte ‘ui’ zoals in duif en druif en de ‘eu’ in neus en reus.

Spoedig komt dan de vraag: waarom maken jullie de regels van de taal zo lastig? Waarom bijvoorbeeld is er verschil tussen ‘de’ en ‘het’ woorden. In het Engels heb je dat niet.

Ik zou dan een hele verhandeling kunnen houden over de ontwikkeling van het Nederlands. Hoe de taal is ontstaan uit het Oergermaans of nog oudere Indo-Europese talen met heel veel verbuigingen en naamvallen. Hoe de taal alsmaar verandert onder invloed van andere talen, onder invloed van de leefomstandigheden van de mensen die de taal gebruikten. En nog steeds verandert de taal. Er is geen grote regisseur op de achtergrond die de taal bedenkt en deze aanpast aan de eisen van de tijd. Er is zelfs geen commissie van wijze vrouwen ene mannen die de taal aanstuurt. Veranderingen van de taal gebeuren heel geleidelijk, stapje voor stapje, zonder plan, zonder argumentatie.
Ooit vond men het nuttig om onderscheid te maken tussen mannelijke, vrouwelijke en onzijdige woorden – dat laatste heb ik nooit goed begrepen, wat is er onzijdig aan het station, het huis, het meisje?) Ze kregen elk hun eigen lidwoord. In de loop der tijd is het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke woorden weggevallen en niet meer zichtbaar aan het lidwoord, ze krijgen allebei het lidwoord ‘de’. Maar er is nog wel verschil tussen deze groep woorden en de onzijdigen. De laatste krijgen het lidwoord ‘het’.

Maar dat zeg ik niet. Ik zeg: leer het maar gewoon uit je hoofd: de drempel, de weg, de toekomst, het gevaar, het monster, het verschil

Geplaatst in Nederlandse taal, onderwijs | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Opnieuw: de fotograaf gefotografeerd

Waar? Casares in Andalusië. Wanneer? februari 2016

IMG_1406

Geplaatst in Feiten en meningen | Een reactie plaatsen

De fotograaf gefotografeerd

Waar? Sedona, Arizona USA. Wanneer? april 2019. Wat? Een wat ouder hippie stel treedt in het huwelijk. De fotograaf maakt foto’s met de beroemde Red Rocks op de achtergrond.

IMG_3018.jpg

Geplaatst in fotografie, Reizen | Tags: , , , , , | 2 reacties

De parel van

IMG_2432Een beetje verstopt achter de drukke weg langs de zee, in een klein parkje waar maar weinig mensen komen staat een groen uitgelagen borstbeeld. ‘La Perla de Cadiz’ staat er onder. Geen idee wie dat wel zou kunnen zijn. Niemand schenkt er enige aandacht aan. In het gidsje over de stad wordt dit eerbetoon niet genoemd.

Ik denk even aan onze parels van de Jordaan die een mooi plekje hebben gekregen op de Elandsgracht, het Johnny Jordaanplein. Daar staan de foeilelijke standbeelden bij elkaar: tante Leen, Johnny Jordaan (de enige echte Parel van de Jordan), Manke Nelis, accordeonist Johnny Meijer en  tante Mien en Bolle Jan. Een bedevaartsoord voor sentimentele Amsterdammers, meestal oud-Amsterdammers die nu in een verre buitenwijk van Purmerend of Lelystad hunkeren naar het echte Jordaangevoel dat nergens meer te vinden is.

IMG_2436Maar hier in de stralende Andalusische zon geen Jordaangevoel, geen sentiment. Een man laat zijn hondje uit, verder blijft het stil.
Verderop bij een doorgaande straat tref ik weer een standbeeld aan van La Perla, groter en lelijker ook, nu ook met een naam: Antonia Gilabert Vargas (1925-1975). Nu wordt het wat makkelijker zoeken: De parel van Cadiz was een grote lokale beroemdheid die nog steeds geleerd wordt. De flamenco staat hier in het zuiden in hoog aanzien. Er is zelfs een echt wetenschappelijk instituut dat zich helemaal richt op de ‘flamencologie’. Er zijn festivals, zang- en danswedstrijden, er is een prijs genoemd naar La Perla de Cadiz.  Unknown

Op You Tube is ze nog te zien in trilende zwartwit beelden. Een zangeres met passie en nog altijd heel veel fans.
Maar over niet te lange tijd zal ze voorgoed vergeten zijn. Nieuwe sterren vragen om aandacht en verdienen een eerbetoon. Vast niet meer in de vorm van een standbeeld in een parkje maar ergens in de ‘cloud’, op dat oneindige internet zullen eerbetonen opgericht worden voor nieuwe parels van de kunst.

Zie ook: https://wllmkalb.blog/2018/09/27/op-het-plein/

Geplaatst in Reizen | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Op het plein

‘Ik zie je straks wel op het plein.’ Dat zeggen wij bijna nooit tegen elkaar. Amsterdam heeft maar weinig pleinen waar je naar toe gaat om je vrienden of familie te ontmoeten. Te weinig.

In Spanje is dat wel anders. In Cadiz logeerden we vlak bij het mooie Plaza de Mina, een 19e eeuws plein, zonder monumenten, wel met veel oude bomen, schaduw en heel veel banken. Rond vijf uur zitten er veel families met kinderen, vriendinnengroepen en ook veel ouderen. Aan de ene kant van het plein is het stadsmuseum gevestigd dat om vijf uur al lang gesloten is, er zijn wat kantoren gevestigd in de statige gebouwen. Aan tde westkant zijn winkels en restaurants met terrassen onder de bomen. Oude huizen, zijn niet monumentaal, ze staan niet vermeld in het gidsje over de stad.

GEen van de kiosken is ingericht als boekendepot, je kunt er je oude boeken achterlaten en een keuze maken uit het aanbod. Bedacht en georganiseerd door de bewoners. In een andere kiosk is speelgoed te koop. Aan de overkant is een van de dennen helemaal scheef gegroeid en leunt tegen het flatgebouw aan de overkant van de straat.

Het plein is niet vernoemd naar mijn schoonmoeder, maar naar een 19e eeuwse legeraanvoerder Epoz y Mina. Na de burgeroorlog werd het plein omgedoopt in Plaza Gl Franco, maar de oude naam kwam na 1975 weer terug.

Zoals overal in de stad zijn er op de gevels plaquettes aangebracht met de namen van beroemdheden die er zijn geboren, hebben gewoond of zijn gestorven. Aan dit plein woonden de niet zo bekende fotograaf Reymonde en de wereldberoemde componist Manuel de Falla.

Als het donker wordt en de wind opsteekt wordt het weer leeg op het plein. De kinderen moeten naar bed en oma wil haar favoriete tv-serie niet missen. Alles over Cadiz in de ‘Cadizpedia’. Over het plein – in het Spaans – https://cadizpedia.wikanda.es/wiki/Plaza_de_Mina_(C%C3%A1diz)

Geplaatst in Reizen | Tags: , , , , , , , | 1 reactie