Luxemburgs – een taal, een dialect?

De jonge wielrenner Fränk Schleck legde gisteren een verklaring af voor de pers. Hij had iets uit te leggen.  Hij deed dat in het Luxemburgs (Lëtzebuergesch), want dat is de omgangstaal bij ‘de Schleckjes’ thuis en bij 300.000 andere inwoners van Luxemburg en aangrenzende delen van België, Frankrijk en Duitsland.
Volgens Wikipedia een prachtig voorbeeld van het Moezelfrankisch, een Duits dialect. Volgens de Luxemburgse wet van 1984 een van de drie officiële talen van het Groothertogdom, naast Frans en Duits.

Luxemburgs was de omgangstaal van het volk, de bestuurders spraken Frans, de kranten schreven in het Duits. Pas in de loop van de 20e eeuw werd de spelling van de streektaal geregeld. In Luxemburg wonen en werken veel buitenlanders, met name veel Portugezen en daardoor is de druk van het Frans steeds sterker geworden, het Luxemburgs dreigde te verdwijnen. Er ontstond een tegenbeweging en vandaag de dag is er meer waardering voor het eigene, ook voor de streektaal die dus is verheven tot officiele landstaal. De vorst spreekt het volk toe in het Luxemburgs en ook de officiële wapenspreuk van het land is in het Luxemburgs: ‘Mir wëlle bléiwe wat mir sin (Wij willen blijven wat we zijn).

Als je goed naar Fränk Schleck luistert – en kijkt naar de ondertitels die er gelukkig bij zijn geleverd – kan je hem wel volgen. Je herkent veel Duitse woorden, maar zijn betoog is doorspekt met Franse uitdrukkingen en ook de intonatie klinkt Frans.
Beluister echt Luxemburgs: http://nos.nl/video/396721-schleck-kan-test-niet-verklaren.html

Voor meer informatie zie ook het artikel van Theo van Dijk  ‘Het Luxemburgs: levende taal of verdwijnend dialect?’  http://www.ru.nl/soeterbeeckprogramma/terugblik/terugblik-2007/teksten-2007/lezing_theo_van_dijk 

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen, taal en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Luxemburgs – een taal, een dialect?

  1. Aad Verbaast zegt:

    Dank voor deze uitleg. Ik dacht eerst dat een van de bijwerkingen van vochtafdrijvende middelen was dat je onverstaanbaar begint te brabbelen.

    Like

  2. Wllm Kalb zegt:

    ’t klinkt inderdaad als een hele vreemde taal.

    Like

  3. Ximaar zegt:

    Ik ben in alle hoeken van Luxembourg geweest, maar heb die taal daar nooit gehoord. Kan zijn omdat een groot deel 20 tot 30 jaar terug is en het kan ook heel goed dat het vooral buiten de steden wordt gesproken. De taal zelf ken ik wel van Radio Luxembourg. Het is beter te volgen dan Fries.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s