Waardigheid

th
We weten eigenlijk weinig over de Aziatische royals. Het programma ‘Blauw bloed’ schenkt er nauwelijks aandacht aan. Over de Maleisische sultanaten hoorden we vorig jaar pas toen een Nederlandse jongeman uit Lisse, model Dennis Verbaas, met veel toeters en bellen in het huwelijk trad met prinses Tunku Tun Aminah Sultan Ibrahim, dochter van de sultan van Lahore.

Zondag werd bekend dat de huidige koning van Maleisië, Muhammed V, onverwacht is afgetreden. Hij bekleedde het hoge ambt pas twee jaar, maar de koning keert terug naar Kelantan, de streek in het noordoosten van het land waar hij als sultan heerst. De koning wordt in Maleisië steeds voor vijf jaar gekozen uit de negen sultans van het land. De vorst geniet een hoog aanzien en, net als in Thailand, wordt het beledigen van de vorst streng bestraft. De functie is vormelijk ceremonieel, de directe macht ligt bij de ministers en het parlement. Maleisië is het enige land ter wereld met een dergelijk roulerend koningschap.

 

schermafbeelding 2019-01-07 om 11.24.39

De vorige koning van Maleisië, Sultan Mizan Zainal Abidin met zijn moeder en zijn.  vrouw, koningin Nur Zahirah, tijdens de afscheidsceremonie op Parliament Square in Kuala Lumpur. Mizan Zainal Abidin, was de 13e koning van het land van 2006 tot 2011,   Een probleem vormt natuurlijk wel het dragen van een koninklijk diadeem als je ook al een hoofddoek om hebt.

De koninklijke families in Maleisië doen er alle saan om te lijken op de Europese voorbeelden. Ze zijn dol op de pracht en praal en tradities. Ze kijken vooral naar het Engelse koningshuis dat ze goed kennen via de media. De negen families tonen graag hun rijkdom en gedragen zich vaak als big spenders. Ook dat zou bijgedragen hebben aan de neergang van koning Muhammed V. In 2008 was hij gescheiden van zijn vrouw Tengku Zubaidah binti Tengku Norudin bin Tengku Muda uit de familie van de sultan van Pattani.

 

schermafbeelding 2019-01-07 om 11.19.41

Het geheime huwelijk

Volgens berichten op de sociale media was de koning afgelopen november in Rusland in het huwelijk getreden met een Russisch topmodel de voormalige Miss Moskou Oksana Voevodina in Barvikha. Er verschenen foto’s van de plechtigheid. Officieel werd er niets bekend gemaakt en de Maleisische Voorlichtingsdienst zweeg in alle talen. De koning was formeel nog met ziekteverlof maar afgelopen zondag werd zijn aftreden bekend gemaakt.

 

Als de Maleisische monarchie wil blijven voortbestaan dan moeten de sultans er inderdaad alles aan doen om met waardigheid naar buiten te treden. Dat wordt lastig voor de zeer islamitische sultans als een van hun leden de bloemetjes buiten zet in het buitenland en zelfs een verhouding begint met een veel jongere, niet islamitische vrouw die slechts de tiara draag van een beauty queen. Zulk gedrag werd een eeuw geleden nog wel getolereerd van monarchen en andere hoogwaardigheidsbekleders, maar nu iedereen twittert en oneindig veel foto’s publiceert op instagram en ander social media loopt het te veel in de gaten en beschadigt zulk gedrag het aanzien van de monarchie.

Geplaatst in Feiten en meningen, royalty | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Driekoningen, feest van de diversiteit

schermafbeelding 2019-01-06 om 11.23.19

Andrea Mantegna (1431-1506) Paul Getty Museum, Malibu Ca.

Vandaag is het driekoningen. Ik zie vooral weer de plaatjes voor me uit de kinderbijbel, de drie wijzen uit het oosten die goud, mirre en wierook meebrachten naar Bethlehem, geleid door een geheimzinnige ster. Waren het nou wijzen of koningen of misschien wel wijze koningen?

Heel veel blijkt onduidelijk te zijn. In de Bijbel zelf zijn slechts vage aanwijzingen te vinden. Zelfs het aantal staat niet vast. Dat ze Caspar, Melchior en Balthasar geheten hebben is pas in de 6eeeuw bedacht. Heel veel theologen en exegeten hebben bijgedragen aan de invulling van het verhaal, veel stamt uit apocriefe aanvullingen van de Bijbel uit latere eeuwen. Wat niet wegneemt dat vooral in de oosters orthodoxe kerken het driekoningenfeest belangrijker is dan het kerstfeest.

Wat ik altijd mooi vond aan het verhaal is dat de wijzen uit verschillende delen van de toenmalig bekende wereld kwamen, de een uit Europa, de ander uit Azië en de laatste uit Afrika. Op veel afbeeldingen staat een duidelijk donkere man afgebeeld, een tovenaar een koning, een sterrenkijker? Ook toen, tweeduizend jaar geleden, werd de diversiteit van de mensheid al neergezet als iets positiefs. In de kunst is dat beeld altijd blijven bestaan en doorverteld.
De drie koningen zijn een onderdeel geworden van onze cultuur.

Geplaatst in Feiten en meningen | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Wulps

Unknown‘Wulpse whippets’, las ik in het vreemde boek Blindgangersvan Michael Ondaatje. Ik heb het nog niet uit en weet niet goed wat ik ervan moet vinden. Maar mijn gedachten waren nog bij die vreemde windhonden, de wulpse whippets.

Een mooi woord, wulps. Ik zie het voor me: druk, beweeglijk, wellustig, zinnelijk. Het woord past eigenlijk alleen bij vrouwen: wulps rondingen, wulpse vormen, wulpse blikken. Het kan gaan over haar uiterlijk maar ook over het gedrag van vrouwen, hun oogopslag. Op een filmposter zie ik een wulpse dame bij uitstek: Brigitte Bardot. Uitdagend, met een diep decolleté.Unknown-1
Mannen kunnen zich hanig gedragen stoer of protserig. Ze zijn geil of hitsig maar nooit wulps.

Het woord wulps is afgeleid van ‘welps’ je gedragen als jongen leeuwenwelpjes: druk, speels, dartel.

Dat de jachthonden van Ondaatje zich dartel gedroegen kan ik nog wel geloven, maar bij een blonde matrone in een te strakke jurk denk ik toch niet meer aan een schattige leeuwenwelpje, meer aan een hongerige leeuwin. Maar wulps is ze wel.

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Poes Slobodan – kerstverhaal 2018

images-2
Die zaterdag had ze eerst boodschappen gedaan, daarna een stoofschotel gemaakt en ingepakt. Zoals ze dat wel drie of vier keer per jaar deed als ze vanuit hun bescheiden rijtjeshuis in Diemen-Zuid op weg gingen naar hun buitenhuis in Noord-Frankrijk. Just had zijn spullen ook al ingepakt, efficiënt als altijd. Hij was al helemaal klaar. Nu nog de poes oppakken en voor de zekerheid een riempje om doen.

Vroeger ging Slobo mee in een reismand maar dan begon hij tijdens de vier uur durende reis zo klagelijk te miauwen dat ze het de laatste keer anders had aangepakt, Hij mocht gewoon los in de auto, dan kon hij heerlijk op de hoedenpak naar buiten kijken. Just was bang dat hij klem zou kunnen komen te zitten onder het gaspedaal, maar Slobo bleef steeds keurig achterin de auto zitten en als hij eenmaal zijn plekje had gevonden kwam hij er niet meer vandaan.

Emma verheugde zich op deze kerst, Twee van haar drie kinderen zouden naar Sierck komen, alleen de jongste bleef in Berlijn waar ze een semester studeerde en veel nieuwe vrienden had gemaakt. Ze hoefde niet veel meer te doen. Vrijwel alles wat ze nodig had was ook aanwezig in hun huis in de heuvels, ze moesten alleen even langs de bakker rijden om nog wat stokbrood te kopen.

Just reed met plezier in de oude Volvo. De weg kende hij op zijn duimpje. Via Luik en Luxemburg was je, als alles meezat, binnen no-time op de vertrouwde binnenwegen van Lotharingen waar de menen een rare mengeling van Frans en Duits spreken. Hun huisje lag niet ver van de Moezel  vandaan –de Mosèl – in een streek waar nauwelijks toeristen kwamen.

Emma probeerde de krant te lezen tijdens het rijden, maar dat viel niet mee, door de lichte trilling dansten de letters voor haar ogen. Ze was al drie keer aan het interview met mark Rutte begonnen, maar wist nog steeds niet wat hij nou te vertellen had. Ze voelde rare krampjes in haar buik, toch geen griep zo aan he begin van de vakantie? Dat kon ze echt niet gebruiken. Ze keek achterom en zag Slobo die heel wakker op de hoedenplank zat ingeklemd tussen een extra warme jas en een tas met boeken die ze van plan was allemaal te lezen.

IMG_1301

Bij dit paadje stopte Just om Emma te laten plassen.

‘Just kan je zo even stoppen, ik moet’, zei ze. Just keek stuurs voor zich uit. ‘We zijn er bijna, kan je niet even wachten, dan kan je gewoon thuis’. Hij reed net de Moezelbrug over bij Schengen, richting het drielandenpunt. ‘Nee, ik heb buikpijn, laat me even ..’  Ze reden via een klein stukje Duitsland Frankrijk binnen, zonder enige paspoortcontrole. Op de vertrouwde D64C reed Just een zijweg in en parkeerde de auto op de ingang van een bospad. ‘Nou ga maar even, als je zo nodig moet. Maar pas op de poes ..’ Just overhandigde haar zowaar een rolletje toiletpapier. Emma opende het portier en pakte voor de zekerheid de riem van de poes. Die sprong op de zitting en vervolgens op de grond. Hij keek nieuwsgierig rond en bleef aarzelend staan. Emma had Slobodan weleens vaker meegenomen op een wandeling, altijd aan een riempje, vastgemaakt aan de halsband. Slobo volgde Emma richting het bosje waar ze even neer wilde hurken. De kat rook aan het gras, wilde verder maar de halsband hield de poes tegen.Toen klonk er een heftige knal. Jagers, wist Emma. De poes schrok zo erg dat hij heftig aan de riem trok en zijn kopje los wist te maken, Slobo verdween onder de hoge varens die de bodem bedekten. Emma had dat allemaal pas in de gaten toen ze haar broek omhoogtrok. Ze keek vertwijfeld naar de riem die ze in haar linkerhand hield met daaraan een lege halsband. Blauw met een steentje. ‘Slobo, Slobo, riep ze luid, maar de kat kwam niet tevoorschijn. ‘Just, Slobo is er vandoor’ riep ze naar de auto. Just was bezig met de tomtom, die hier eigenlijk overbodig was, hij kende de weg op zijn duimpje. Geërgerd keek hij op. ‘Wat is er?’ vroeg hij. ‘Slobo heeft zich los gemaakt, hij is geschrokken van iets. Ik zie hem nergens meer, Roep jij hem eens.’ Justus gedoogde de kat in huis, echt dol was hij niet op hem. Maar nu kwam hij toch uit de auto en liep het pad op, keek links en rechts en riep nu en dan zachtjes ‘Poes, poes.’

‘Je had hem gewoon in de auto moeten laten, dan was er niets aan de hand geweest, we zijn bijna thuis.’ ‘Daar hebben we nu niets aan, aan die goede raad van jou. De poes is weg, ik ga hem zoeken’. Emma liep door de hoge varens, verder het bos in, ze riep zijn naam, maar Slobo liet zich niet zien. Just was weer in de auto gaan zitten. ‘En nu?’ vroeg Emma. ‘Ik blijf in ieder geval hier, Rij jij maar naar huis en ga even langs bij de bakker in Kerling. Straks is alles uitverkocht. ‘OK als jij dat wil, misschien komt hij wel kijken als ik weg ben. Zal ik wat kattenbrokjes hier laten, misschien komt hij daar wel op af.  Just hielp haar met een kampeerstoeltje dat nog in de kofferbak lag, Emma installeerde zich met de krant en een plaid.  Just reed weg.

Ook nu lukte het haar niet om het interview met Rutte geconcentreerd te lezen, steeds werd ze afgeleid door de geluiden van het bos, auto’s in de verte en om de zoveel tijd het geknal van de jagers. Geen geritsel dat wees op de aanwezigheid van een bange poes. Het was vochtig in het bos, en het begon koud te worden. Steeds weer liep ze het bospaadje op en riep ze zijn naam, fluisterend, schreeuwend, wanhopig. Emma zag voor zich een in elkaar gedoken poes, bang en nat, die verlangede naar zijn veilige plekje achter de potkachel van het buitenhuis.

Aan het eind van de middag, het werd al donker, kwam Just terug. ‘Dit heeft geen zin’, zie hij. ‘Die kat kan al wel kilometers verder zijn’. Als hij op zoek was naar jou was hij allang tevoorschijn gekomen. Kom nou maar mee naar het huisje, ik heb de kachel aangemaakt, daar is het lekker warm. Emma wilde niet weg van de plek waar Slobodan was verdwenen, maar ze wilde ook wel graag even wat eten en zich warmen bij het vuur. Ze had tranen in haar ogen toen ze wegreed met Just.

IMG_1302

Aan het eind, links is het huisje van Just en Emma

Het was maar twintig minuten rijden. Het huisje stond erbij als altijd. Just had het lichtje van de kerstster aangedaan, de kachel brandde, de boodschappen waren uitgepakt. Ze maakte thee en at wat van de kerstkrans die klaar stond op tafel. De buurvrouw belde aan en in haar best schoolfrans vertelde Emma wat er was gebeurd. ‘Ach die komt wel weer terug, dat gebeurt hier zo vaak, dat beesten verdwijnen. Ze komen vaak na een paar dagen weer eens kijken en zo niet, dan heb je hier zo weer een nieuwe kat, José heeft nog een paar jonge katers rondlopen. Kom maar eens kijken.’ Maar daar wilde Emma helemaal niets van ween. Ze wilde haar Slobodan terug die ze als kitten uit Kroatië had meegenomen en met de fles had grootgebracht. Ze hield echt van dat beestje.

In het begin van de avond, toen het al donker was reed Emma nog een keer terug naar het bospad. Het kostte enige moeite om het te vinden, maar ze herkende de de boom met de klimop die bij de ingang stond. Opnieuw liep ze het pad op, riep zijn naam, rammelde met de kattenbrokjes. Ze hoorde vreemde vogelgeluiden, een bosuil, een houtduif. Maar geen kat. Niks.

Die nacht kon ze niet slapen. Onrustig luisterde ze naar het lichte gesnurk van Just, de takken die zachtjes over het dak van het schuurtje veegden, de wind bij de bomen langs de beek. Zou Slobo nu op zoek zijn naar het huisje, of zich nog steeds schuilhouden bij dat bospad? Hij zou toch een keer honger krijgen, op zoek gaan naar eten. Zou hij vogels vangen in het bos of muizen? Het was een echte jager, zelfs in Diemen kwam hij regelmatig thuis met een prooi die hij altijd neerlegde onderaan de trap.

Al heel vroeg stond Emma op. Het was stil in huis. Ze dekte de tafel, er was rozijnenbrood, ze legde de verse croissants even in de oven. Ze maakte sinaasappelsap en liep de tuin in om wat verse bieslook te plukken uit de moestuin. Het begon langzaam een beetje licht te worden.
Bij het schuurtje zat een poes. Hij was bezig zich schoon te likken, een poot omhoog. Slobo? Ze riep hem en de poes keek op. Ze moest goed kijken, was hij het echt? Zijn vacht was nat, de blik in zijn ogen was anders, wantrouwend. Langzaam kwam de poes op haar toe en liep als vanzelf mee naar de deur van de keuken. Bijna automatisch liep hij naar de plek waar zijn bakje stond en hij streek met zijn natte lijf tegen haar benen.

Met haar kleren aan kroop ze bij Just in bed. Ze kroop dicht tegen hem aan, hij sliep nog half. ‘Slobo is er weer’. ‘Wat zeg je?’, mompelde hij. Wie is er weer?

Geplaatst in kort verhaal | Tags: , , , , | 1 reactie

Stalling

images

Fietsflat bij Centraal Station

Een auto parkeren in de binnenstad van Amsterdam wordt ongekend duur. Voor bezoekers maar ook voor bewoners. De auto kan je dus maar beter wegdoen, wij denken daar ernstig over na.
De meeste dingen in de stad doen we op de fiets, soms met het openbaar vervoer. En die enkele keer dat we, vooral in de zomer, buiten de stad iets willen, kunnen we gebruikmaken van een deelauto.
Bij het plannen van een avondje bioscoop gaat nu ook door mijn hoofd: kunnen we daar onze fiets wel kwijt? Dat wordt in de binnenstad van Amsterdam steeds lastiger. Huisgenoot P. heeft de gewoonte door te fietsen tot aan de voordeur en dan eens te kijken of er een plek is om de fiets veilig en degelijk te parkeren. Die is er meestal niet, dus wordt het toch weer een brug of een bom in de buurt waar al tien andere fietsen staan. Ik kijk een paar honderd meter voor de bestemming al uit naar een geschikte plek en moet dan vaak nog een flink eind lopen.

Unknown

Fietsenstalling Beursplein

Ik snap dat handhavers iets willen doen tegen al die wild geparkeerde fietsen, Op het Leidseplein en bij de stations zijn ze heel streng, Ze knippen dagelijks tientallen fietsen weg die je dan voor veel geld weer kunt ophalen ergens in Amsterdam Heel-Ver-West.

Bij alle veranderingen die de stad heeft ondergaan zijn ze vergeten om op strategische plekken in de stad grote fietsenstallingen aan te leggen. Ja, hier en daar wordt er iets aan gedaan. Bij de Bijenkorf, onder het Beursplein is een super-de-luxe stalling gebouwd die nog maar weinig wordt gebruikt. Rond het Centraal Station hebben we de grote fietsflat die altijd vol is; er zijn plannen voor een megagrote ondergrondse stalling onder het Stationsplein maar het duurt nog jaren voor dat deze klaar is.
Gek genoeg zien ondernemers er niets in. Ze openen in een leeggekomen bedrijfsruimte liever een cheese shopdan een degelijke fietsenstalling. Toen ik in mijn Rotterdamse jaren nog naar school ging, had je in elke straat wel een rijwielstalling. Voor een gering bedrag per maand kon je daar je fiets kwijt. Die stond daar veilig en droog en de beheerder verdiende er ook nog wat aan.
Dat verdienmodel werkt kennelijk niet meer. Jammer.

Geplaatst in Amsterdam | Tags: , , , , | 2 reacties

Zwaantje

Unknown
Sommige mensen zitten er niet mee, maar ik vind het lastig om tegen een volwassen vrouw een naam met een diminutief te moeten gebruiken: Renske, Chrisje, Aukje, Maartje. Volwassen mannen heten zelden Jantje of Beertje, hoogstens worden die varianten als koosnaam getolereerd. Maar veel meisjes houden de naam die zo mooi past bij een schattig klein meisje ook als ze allang geen meisje meer zijn.

Op een receptie raakte ik vorige week in gesprek met een vrouw met een flinke omvang. Ze stelde zich voor als Zwaantje. Ik kon die naam niet over mijn lippen krijgen. Zwaan, had nog gekund, maar het was wel een grote zwaan, gehuld in zwarte doeken, met zwaar opgemaakte ogen.
Ze vertelde enthousiast over haar werk achter de schermen bij een bekend Unknown-1televisieprogramma. Daar wilde ik meer over weten en we zochten een tafeltje op om even te gaan zitten. Ze kon goed vertellen en haar ogen straalden. Mij stelde ze geen enkele vraag. Een jonge vrouw kam op haar af en onderbrak ons gesprek. ‘O Swanee wat leuk jou weer eens te zien!’ riep ze luid en ging pal voor ons tafeltje staan. Swanee. Ja dat klonk beter dan Zwaantje. Ik hoorde die oude swingende song van Al Jolson, zag zijn ‘black face’. Good old Swanee.

De vriendinnen waren al in druk gesprek, ik leek niet meer te bestaan. Ik stond op en zei met enige nadruk: ‘Dag Zwaantje, ik ga nog even iemand goedendag zeggen’.

Geplaatst in Feiten en meningen, kort verhaal | Tags: , , , , | 4 reacties

Ook in de beste families – de homoseksuele groothertog van Hessen

Schermafbeelding 2018-10-27 om 11.42.29

Hessen in 1868, de stad Frankfurt was een vrije ‘Rechsstadt’ en viel buiten het groothertogdom.

Morgen zijn er verkiezingen in de Duitse deelstaat Hessen. Veel Nederlanders zullen Hessen niet direct kunnen aanwijzen op de kaart. Het is een streek die niet zo tot de verbeelding spreekt als Beieren of onze directe buren Noordrijn-Westfalen of Nedersaksen.

Toch was Hessen tot 1918 een van de vorstendommen die samen het keizerrijk Duitsland vormden, om precies te zijn was het een groothertogdom en heette het ‘Hessen und bei Rhein’. Voor de tijd van Napoleon was er ook een hertogdom Hessen-Kassel, vandaar dat het groothertogdom ook wel werd aangeduide onder de naam Hessen-Darmstadt.

De laatste groothertog was Enst Ludwig, die van 1892 tot 1918 over het land regeerde. In de grote steden van Hessen zijn nog steeds scholen, straten en pleinen te vinden die naar hem zijn vermoed. Bij de ingang van het groothertogelijk kasteel in Darmstadt en in de vorstenkamer van de toren op de Mathildeheuvel in Darmstadt is nog altijd zijn monogram te zien, de vergulde letters EL. Zijn moeder was een dochter van de Engelse koningin Victoria. Hij had familieleden onder vele Duitse vorstelijke families. Zijn zuster Alix von Hessen trouwde met de laatste Russische tsaar Nicolaas II en heette voortaan Alexandra Fjodorowna.

340px-Ernst_Ludwig_von_Hessen_1905_Foto_Jacob_Hilsdorf

Groothertog Ernst Ludwig von Hessen bei Rhein, (1868 – 1937) Foto 1905 Jakob Hilsdorf

Zijn eerste huwelijk met zijn volle nicht Victoria Melita von Sachsen-Coburg Gotha, was geen succes. Hij slaagde er nog wel in om bij haar een dochtertje te verwekken en een zoontje dat echter dood werd geboren. Al snel verzaakte Ernst Ludwig zijn huwelijksplichten, de echtgenoten meden elkaar zoveel als het kon in het grote groothertogelijk kasteel.

Vitoria_MelitaVictoria Melita, haar bijnaam was ‘Ducky’, keek al snel uit naar andere minnaars. In 1901 werd de scheiding uitgesproken, tot ontzetting van de vele hoge gasten die in 1894 het huwelijk hadden bijgewoond.  Scheiden was in de kringen van de ‘hochadel’ zeer ongebruikelijk en hoewel Huis Hessen protestants was zag men het huwelijk toch als een band voor Gods aangezicht gesmeed die niet zomaar was te verbreken. Melita had aan het Russische hof tijdens de feesten rond het huwelijk van haar schoonzusje grootvorst Kyrill Wladimirowitsch leren kennen en was een stormachtige verhouding met hem begonnen. Dit zeer tot ongenoegen van de tsaar die Kyrill naar een post in het verre oosten van Siberië stuurde. Na een aantal heldendaden keerde hij echter weer terug naar Moskou en nam opnieuw contact op met Melita die nu formeel gescheiden was. Het paar trouwde in alle stilte in 1905, zonder adellijke gasten.

Ernst Ludwig, zo was bekend onder intimi, onderhield relaties met jonge mannen. Zoals gebruikelijk voor prinsen kreeg hij een militaire opvoeding, maar de belangstelling van Ernst Ludwig ging veel meer uit naar geschiedenis en kunst. Hij reisde veel naar Italië en logeerde daar met andere hooggeplaatsten uit het keizerrijk in een prachtige villa van een rijke industrieel. Koning Victor Emanuel II liet in een brief aan de Duitse ambassadeur weten dat hem ter ore was gekomen dat daar op Capri homoseksuele ontmoetingen plaats vonden. In Italië was dat destijds, anders dan in Duitsland, niet verboden, maar toch. dergelijke praktijken pasten niet bij het beeld van vorstelijke personen.

De toren op de Mathildeheuvel in Darmstadt kwam tot stand in 1907 als een eerbewijs aan de vorst die kort daarvoor voor de tweede keer in het huwelijk was getreden met prinses Eleonore zu Solms-Hohensolms-Lich. Enst Ludwig had een reeks van kunstenaars uitgenodigd om naar Darmstadt te komen. Hij was een groot liefhebber van de Jugendstil, die toen nog erg nieuw en verrassend was. Nog herinnert dit van Darmstadt de kunstenaarskolonie van toen en hier zijn interessante voorbeelden te zien van Jugendstil architectuur.

Ernst Ludwig regeerde tot aan het einde van WOI. In 1918 moest hij zijn titel af staan, De ontvlechting van de groothertogelijke en landelijke financiën zou nog jaren in beslag nemen. Ernst Ludwig stief in 1937 op 69-jarige leeftijd.

IMG_1141Barbra Hauck schreef een biografie over Ernst Ludwig onder de titel Capriolen. Ze deed veel archiefonderzoek en vond verschillende bewijzen van affaires, ook al uit zijn studententijd met Alexander von Falkenberg, een van zijn vleugeladjudanten . In zijn poëziealbum schreef Enst Ludwig heel lief: ‘Du weißt es nicht, wie ich dich liebe, Und wissend würdest du’s glauben nicht, Dass in mir wären solche Triebe, Wovon zu sprechen ich wage nicht.’ In het album ook de verbleekte foto van de twee geliefden, met een takje gedroogde en nog steeds niet verkleurde hei.

Barbara Hauck , Capriolen – Uitgever Booy-Verlag, 268 pagina’s, prijs: 24,90 Euro.

Zie ook: Louise van België – drama aan het hof http://wp.me/p1MauM-zd, Kroonprinses van Saksen gaat er van door http://wp.me/p1MauM-R5, Een geheime dochter van prinses Thyra http://wp.me/p1MauM-Hf, Koningsdrama in Servië http://wp.me/p1MauM-gY, Land zoekt koning http://wp.me/p1MauM-Um Omhoog en omlaag trouwen http://wp.me/p1MauM-JD, Koningsmoord http://wp.me/p1MauM-12u  Carol II de ongelukkige koning van Roemenië http://wp.me/p1MauM-1Ya De berooide prinses http://wp.me/p1MauM-2hH Carol II, de onrustige koning van Roemenië http://wp.me/p1MauM-1Ya Mathilde Bonaparte, strijd om de bruidsschat http://wp.me/p1MauM-1T1 Een koning van de verkeerde kant http://wp.me/p1MauM-1y0 

Geplaatst in Duitsland, royalty | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

‘De pelikaan’ van Martin Melchior Driessen speelt zich af in een verzonnen stad

Unknown.jpeg
Martin Melchior Driessen schreef een prachtige roman. Toch kreeg dit boek weinig aandacht in de media, Driessen had met zijn bundel ‘Rivieren’ in 1916 al de ECI literatuurprijs gewonnen, dat beschouwden de media voorlopig wel voldoende eer voor deze vrijwel onbekende schrijver die kennelijk niet graag aanschuift bij een praatprogramma’s.

Toch is De Pelikaan een klein meesterwerk. Een spel rond twee hoofdfiguren. De grote, onhandige Andrej Rubinic en de overijverige Josip Tudjman die elkaar op een ingewikkelde manier in de tang houden. Het verhaal, gecomponeerd als een klassieke Griekse tragedie in vijf hoofdstukken, speelt zich af in een klein Kroatisch stadje aan het eind van de jaren tachtig als het einde van Joegoslavië als land nadert en oorlog dreigt.  Het draagt de ondertitel ‘komedie’, maar dit moeten we zien als ironie. Er staan absurdistische beschrijvingen in het boek, veel personages hebben absurdistische trekjes, maar in feite gaat het om een drama.

Het stadje wordt nergens bij name genoemd. Het ligt aan de kust, er komt een veerboot aan uit Italië. Er staat een Turkse burcht er is een kek gewijd aan de heiige Anastasia. Er is een oude binnenstad met stegen en trappen en een wirwar van elektriciteitsdraden. Er zijn verre buitenwijken met betonnen flats. Aan de rand van de stad is een hondenrenbaan.  Er is een berg die tegen de stad aanligt met daarop een monument en een tandradbaantje, een treintje dat via een ingewikkelde techniek zonder motoraandrijving dagelijks op en neer rijdt. Josip is de trotse machinist.

IMG_2636.jpg

Split, Kroatië

Zo’n treintje rijdt nergens aan de Kroatische kust, wel in Wiesbaden zoals ook uit het laatste hoofdstuk van het boek blijkt. Het stadje is door Driessen verzonnen, een mix van Zadar en Split. De straatnamen in het stadje zijn echt, ze komen voor elders in Kroatië, zoals de Ulica Nikole Tesle (genoemd naar de uitvinder van de wisselstroommotor).

In het achterland van het stadje ligt het Velebit gebergte. Dat bestaat echt, en zou erop kunnen wijzen dat het gaat om de plaats Karlobag, maar dit stadje is eigenlijk te klein en onbeduidend en negens in het boek komt de merkwaardige kubus voor die als een landmarkboven dit stadje is geplaatst.

De schrijver heeft de vrijheid genomen om een eigen stad te creëren die past bij zijn verhaal. Groot genoeg om een busverbinding te hebben met Rijeka en toeristen te trekken. Maar ook weer zo klein dat iedereen elkaar kent en bij elkaar komt om te roddelen en te drinken. Waar de schaduw van gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog nog steeds over het leven van alledag hangt.IMG_2661

Driessen sluit zijn af met een slothoofdstuk dat zich veel later afspeelt. Met een langeflash back die volgens mij de kern van de roman goed weergeeft. De levens van mensen zijn op veel verschillende manieren met de levens van anderen vervlochten. We zijn afhankelijk van elkaar, zoals het spoor van het treintje op de omslag van het boek mooi illustreert: de rails spreiden zich maar kruipen steeds ook weer naar elkaar toe.

 

 

Geplaatst in boeken, literatuur | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Grachtenmasten

520px-Westermrkt2
Af en toe stuurt de Gemeente Amsterdam ons een brief. Direct mail in zijn puurste vorm. We worden op de hoogte gehouden over het snoeien van de iepen, over het onderhoud van de waterkant, over het creëren of schrappen van parkeerplaatsen.

Deze week kregen we een bief over het vervangen van de grachtenmasten:
“Gemeente Amsterdam gaat in totaal 180 grachtenmasten vervangen. De masten krijgen nieuwe armaturen en gereviseerde palen (…) Per dag worden 5 tot 6 masten vervangen (…) Op de locatie waar we de grachtenmasten vervangen, maken we tijdelijk gebruik van een aantal parkeervakken. Deze worden afgezet door middel van hekken. Het gebeid erom heen is gewoon bereikbaar.”

Fijn dat we het weten. Ik heb geen idee wat grachtenmaten zijn. Masten staan op schepen, je kunt er vlaggen en zeilen aan vast maken. Soms op de wal maar dan met de bedoeling dat je er iets aan vast maakt. En je hebt natuurlijk de Euromast, maar in dat geval is de naam duidelijk ironisch bedoeld.Gelukkig weet internet het antwoord. Een grachtenmast is een lantaarnpaal. Een Amsterdamse lantaarnpaal, voorzien van kroon en eikenloof. En haakjes om de ladder van de lantaarnopsteker tegenaan te zetten, al is dat al honderd jaar niet meer nodig. De karakteristieke kroonlantarens zijn vanaf 1998 weer langs de belangrijkste grachten geplaatst en ze helpen mee om het romantische beeld van de Amsterdamse grachten te versterken.
Waarom de Gemeente ze aanduidt als ‘grachtenmasten’ is me een raadsel.

Geplaatst in Feiten en meningen | Een reactie plaatsen

Waarom?

Schermafbeelding 2018-10-17 om 09.57.05
Opnieuw ben ik begonnen aan een traject waarbij ik Nederlands leer aan  buitenlanders uit verre streken.  Woordjes leren, korte eenvoudige zinnen maken, werken aan de uitspraak van de beruchte ‘ui’ zoals in duif en druif en de ‘eu’ in neus en reus.

Spoedig komt dan de vraag: waarom maken jullie de regels van de taal zo lastig? Waarom bijvoorbeeld is er verschil tussen ‘de’ en ‘het’ woorden. In het Engels heb je dat niet.

Ik zou dan een hele verhandeling kunnen houden over de ontwikkeling van het Nederlands. Hoe de taal is ontstaan uit het Oergermaans of nog oudere Indo-Europese talen met heel veel verbuigingen en naamvallen. Hoe de taal alsmaar verandert onder invloed van andere talen, onder invloed van de leefomstandigheden van de mensen die de taal gebruikten. En nog steeds verandert de taal. Er is geen grote regisseur op de achtergrond die de taal bedenkt en deze aanpast aan de eisen van de tijd. Er is zelfs geen commissie van wijze vrouwen ene mannen die de taal aanstuurt. Veranderingen van de taal gebeuren heel geleidelijk, stapje voor stapje, zonder plan, zonder argumentatie.
Ooit vond men het nuttig om onderscheid te maken tussen mannelijke, vrouwelijke en onzijdige woorden – dat laatste heb ik nooit goed begrepen, wat is er onzijdig aan het station, het huis, het meisje?) Ze kregen elk hun eigen lidwoord. In de loop der tijd is het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke woorden weggevallen en niet meer zichtbaar aan het lidwoord, ze krijgen allebei het lidwoord ‘de’. Maar er is nog wel verschil tussen deze groep woorden en de onzijdigen. De laatste krijgen het lidwoord ‘het’.

Maar dat zeg ik niet. Ik zeg: leer het maar gewoon uit je hoofd: de drempel, de weg, de toekomst, het gevaar, het monster, het verschil

Geplaatst in Nederlandse taal, onderwijs | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen