Eind jaren zeventig, ook toen een overspannen huizenmarkt

negatieven_0002Toen wij in Amsterdam kwamen wonen, begin jaren zeventig, waren veel grachtenpanden niet bewoond. Soms werden ze gestut of dichtgetimmerd omdat er tientallen jaren niets was gedaan aan het onderhoud van de monumentale huizen, gebouwd in de 17e en 18e eeuw.
Eeuwenlang woonde hier de eerste burgers van de stad, maar aan het begin van de twintigste eeuw waren er opeens alternatieven, je kon ook prettig wonen in Amsterdam-Zuid of verder weg, in Overveen, Bloemendaal of Het Gooi. De huizen aan de gracht waren te oud, te groot, te onhandig, vergden veel onderhoud en personeel.

negatieven_0022De grote panden aan de grachten werden kantoor of zoals hier op ons deel van de gracht confectieateliers. Honderden moeten het geweest zijn; in ons pand werden uniformen gemaakt voor douaniers en brugwachters. Verderop werden bontmantels gemaakt, bruidsjurken, regenkleding, handschoenen. In de jaren twintig en dertig kwamen veel Joodse kleermakers uit Berlijn naar Amsterdam. Nog niet heel lang geleden had ik een cursist die me vertelde dat ze begin jaren zestig met tientallen meisjes iedere werkdag, ook op zaterdagochtend, van het centraal station naar de kop van de Herengracht en Keizersgracht liep om daar te gaan werken. De Klerengrachten werden ze genoemd. Zij naaide met de hand zijden stropdassen, een precisiewerkje dat haar slecht ogen heeft bezorgd.
Begin jaren zeventig verdwenen steeds meer confectieateliers. Een aantal zaken verhuisde naar het nieuwe confectiecentrum aan het Koningin Wilhelminaplein in West, maar veel zaken hielden er mee op, de concurrentie werd eenvoudig te groot.

negatieven_0019Veel panden werden gekraakt, ook bij ons in de buurt, er stonden dealers op de brug, het werd er niet gezelliger op. Eind jaren zeventig stegen de huizenprijzen opeens enorm. Beleggers begonnen weer wat te zien in de panden in de binnenstad, de gemeente bevorderde het eigen woningbezit en maakte het makkelijker om panden te splitsen. Er konden nu makkelijk appartementen worden gebouwd in bestaande panden.

Dat gebeurde opeens overal in onze buut. De krakers verdwenen (werden uitgekocht hoorden we), overal werd gebouwd en getimmerd. Een aantal mensen verdiende er vast heel veel geld mee.
De buurt veranderde razendsnel van een werkbuurt waar het ’s avonds donker was in een woonbuurt met overal licht achter de ramen.

Schuin tegenover ons werden panden gesloopt (de niet zo mooie kantoorpanden van papiergroothandel Bührmann). opeens hadden we uitzicht op de Noorderkerk en de Prinsengracht. Maar dat duurde niet lang, er kwam nieuwbouw met een parkeergrage en een enorme binnentuin. Het pand is net iets te hoog, maar na al die jaren zijn we er wel aan gewend geraakt.

Wie nu over dit stukje van de gracht loopt kan zich niet meer voorstellen dat het begin jaren zeventig zo rommelig was, dat er nauwelijks werd gewoond.

Geplaatst in Amsterdam, Feiten en meningen | Tags: , , , | 2 reacties

Help: aanpassen

imagesAls je tien dagen in Engeland verblijft word je geconfronteerd met weer en van die belangrijke verschillen: jouw apparatuur past niet in hun stopcontact. Hoewel elektriciteit nu al meer dan honderd jaar in vrijwel alle huishoudens zijn nuttige werk doet, is het de wereldleiders nog steeds niet gelukt om een standaardstekker te regelen.

Overal doen ze het anders, er zijn wel tien verschillende systemen. Als we in april naar de VS gaan moeten we weer een andere adapter meenemen om daar onze computer in het Amerikaanse stopcontact te kunnen steken.

Nu zijn er wereldwijd natuurlijk belangrijkere problemen dan het uniforme stopcontact. Ik kan me voorstelen dat Angela Merkel dit niet ter tafel brengt als ze Donald Trump of mevrouw May aan de telefoon heeft.  Maar het zou toch mooi zijn als een werkgroep ergens in een achterkamertje dit soort zaken eens voor eens en altijd gaat regelen.

power-plugs-sockets-of-the-worldOf speelt nationale trots een rol? Britten willen anders zijn. Ze rijden links, zijn nog lang niet in alle opzichten overgegaan tot het metrieke stelsel, ze jagen nog steeds op vossen, eten fish and chips en gaan nu ook nog eens uit de EU. Die uniforme stekker zal er dus voorlopig nog niet komen. Als we op reis gaan nemen we onze trouwe Hema-reisstekker  maar weer mee.

Geplaatst in Feiten en meningen | Tags: , , , , , | 3 reacties

Uitgeblogd

IMG_1828

Ruim zes jaar bloggen op WordPress heeft veel opgeleverd: 1346 berichten over alle mogelijke onderwerpen, soms heel persoonlijk zoals mijn merkwaardige familiegeschiedenis, soms gekke weetjes, veel over Amsterdam, Berlijn en verre reizen, soms een mening, soms alleen maar een geestig bedoeld verhaaltje.
Ik kreeg 245.199 views en 136.770 bezoekers volgens de statistieken. Omdat de teksten niet verdwijnen (hoelang zullen ze nog te lezen zijn?) zullen daar nog wel wat views bijkomen.

Het bloggen heeft twee mooie boekjes opgeleverd met een selectie van mijn meest dierbare stukjes. En het heeft geleid tot veel reacties van lezers. Dat is een van de aardigste kanten van het schrijven an een blog, met een aantal lezers is een hechte band ontstaan. Ik dank mijn trouwe volgers, mijn lezers de kritische commentaarschrijvers.

Nu zet ik er een punt achter. Ik ga verder werken aan mijn boek ‘Woongroep aan de gracht’ over het wel en wee van onze woongroep, het huis en de buurt. Dat moet nu eindelijk eens af. Ook ligt er het plan om de stukjes over ongelukkige prinsen en prinsessen  uit te breiden tot een boekje, daar is tijd en aandacht voor nodig.

Ik wil me niet langer schuldig voelen als ik een week niet heb geblogd of een stukje heb geschreven waar ik eigenlijk niet zo tevreden over ben. Nu en dan zal ik op Facebook nog wel eens iets plaatsen dat op een ‘Kalfje’ lijkt, stopen met schrijven zal ik zeker niet.

Prettige feestdagen en heel veel goeds.  Wllm Klab / Wilco Kalbfleisch

Facebook pagina: https://www.facebook.com/wllm.kalb 

 

 

 

Geplaatst in Feiten en meningen | Tags: , , | 9 reacties

Gooi maar in m’n

Viruly voor DC6 188

De KLM wil af van de pilotenpet. Ouderwets, past niet meer bij het imago van een moderne luchtvaartmaatschappij.
Daar gaat weer een symbool van vroeger. Want wat was dat indrukwekkend, een piloot met een Ray Ben zonnebril en een mooie platte pet. Indrukwekkend, stoer, mannelijk.

Alles verandert daar moeten we ons steeds maar weer aan aanpassen. Natuurlijk, dat doen we graag, zeker als het noodzakelijk is. Maar een treinmachinist, een kapitein op een schip, een politieagent en een piloot moeten toch gezag uitstralen? En hoe doe je dat zonder pet?

Die pet is beslist niet functioneel, en het is gedoe om hem altijd mee te nemen en niet te vergeten. Maar het is ook een deel van jezelf geworden, een stukje van je persoonlijkheid. Zonder pet word je een gewone passagier, een vakantieganger, een voorbijganger. Jammer. Van mij mag de pet blijven.

Geplaatst in Feiten en meningen | Tags: , , , , , , | 1 reactie

Nog niets aan de hand

Schermafbeelding 2017-12-05 om 12.57.37

Op zoek naar iets heel anders blader ik door het Algemeen Handelsblad van 28 maart 1941. De bezetting duurt dan al ruim tien maanden, langzamerhand is iedereen er aan gewend. Op de voorpagina prominent berichten over Duitsland, Berlijn en Hitler. Maar verderop in de krant lijkt er weinig aan de hand. Ja er staat iets over distributiebonnen, maar er zijn ook advertenties voor voorstelling in Carré en het Floratheater. Het gewone leven gaat kennelijk zijn gang.

Altijd interessant zijn de kleine rubrieksadvertenties. Mij valt op dat het woord ‘Joodsch’ nog wordt gebruikt. Dat kon toen dus nog:
‘Joodsche Tennisclub vraag ongeoef. en geef. leden. Trainer aanwezig.’
‘In beschaafd Joodsch milieu is kamer vrij, Centrum.’
‘Jong Joodsch meisje, geschikt voor kinderen, zoekt betrekking in Orth. gezin.’

De Februaristaking had al plaats gevonden, tal van maatregelen tegen de Joodse inwoners van de stad waren al getroffen. Toch lijkt er nog steeds niets aan de hand.
Vaker staat in de advertenties ‘Isr’ in plats van Joods. En dan vrijwel altijd met de toevoeging ‘Lib.’ of ‘Orth.’

‘Vrouwelijke apotheker, Lib. Isr., 7 jr ervaring, zoekt per 1 Mei of later werkkring.’
‘Flink Orth. Isr. meisje, zelfstandig kunnende koken zoekt betrekking in klein gezin.’
‘Hongaarsch Isr. Dame, goede huishoudster, zoekt betrekking. Perfect kunnende koken en naaien.’
‘Dame, v.g.h. Orth. Isr wenscht in klein gezin, liefst bij heer alleen, als assistent huishoudster te werken, zonder salaris.’
‘Lib. Isr heer, wonende in De Laraissestraat wil enige avonden in de week bridgen in bridge-home of bij particulieren.’
‘Alleenwonende Lib Isr Dame biedt Dame(s) samenwoning aan.’
‘In Lib.Isr gezin grote mooie gemeubileerde zit-slaapkamer m balcon voordelig aangeboden. Centrale verwarming, water en bad aanwezig.’
‘Aangeboden, grote goed gemeubileerde zit-slaapkamer bij Lib. Isr. (Zuider Amstellaan) met alle comfort voor dame of heer b.b.h.h.’

Hoe zou het een twee jaar later met al die mensen zijn gegaan? Daar lig ik nu wakker van.

 

 

 

 

Geplaatst in Feiten en meningen | Een reactie plaatsen

Oorlog, ook in de oude stad Sana’a

Het is alweer veertig jaar geleden dat we er rondliepen en onze ogen uitkeken, wat een prachtig land, wat een geweldige stad. Het was er armoedig, maar indrukwekkend. Vooral de eeuwenoude architectuur viel meteen op, oude huizen van leem, vele verdiepingen hoog, fraai beschilderd, met kleine ramen. En de geweldig aardige mensen.

Ook toen al hoorden we over spanningen tussen verschillende groepen, vooral in het noorden en andere uithoeken van het land was het gevaarlijk, ook in Sana’a liepen veel mannen met geweren rond. Maar dat hoorde er bij, dat was heel gewoon in dit deel van de Arabische wereld.

We reisden bijna vijf weken door Noord-Jemen, zonder gids, zonder bescherming. dat was ook niet nodig, iedereen was die jonge gasten behulpzaam.

We volgen het nieuws uit Jemen nog steeds met bijzondere belangstelling. De spanningen die er toen, in 1975 ook al waren, hebben inmiddels geleid tot een complete oorlog. Bemoeienis vanuit de buurlanden maakt het conflict alleen nog maar gecompliceerder. Ook de prachtige oude stad van Sana’a, werelderfgoed, wordt nu gebombardeerd.

Ik moet er niet aan denken wat er gebeurt met al dat moois. Ons blijft de herinnering aan een geweldige tijd.

Geplaatst in Feiten en meningen, Reizen | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Boogvlak

IMG_2749

Utrecht Nieuwe Gracht

Veel heb ik er gefotografeerd, maar ik wist niet hoe ik ze meest noemen. Dat versierde vlak boven een venster, vaak simpel, met een baksteen-motief – maar ook, vooral bij panden die rond 1900 werden gebouwd, met uitbundig bloempatronen. Als je oog er eenmaal op gevallen is, laat het je niet meer los, overal zie je deze vlakken vaak onder een gemetselde boog boven een venster.

Gelukkig zijn alle bouwtermen op te zoeken. Prachtig vind ik ze. Ik hou van het woord latei, de balk die is aangebracht om het gewicht van een muur af te leiden boven een raam of een deur, verwant aan het woord ‘lat’. Vaak is de lateibalk voorzien van een opschrift, een naam. Ook die heb ik veel gefotografeerd.

Maar dat vlak onder de ontlastingsboog heet dus in vaktermen een ‘boogvlak’.
Logisch eigenlijk, ik kwam er alleen niet op.

Zie ook:
Geletterd in Utrecht https://wp.me/p1MauM-44v
In de verte Gorter https://wp.me/p1MauM-3Zh 

Geplaatst in architectuur | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Vrouwenhotel

Schermafbeelding 2017-11-28 om 11.32.20
Op de Facebook groep ‘Amsterdam nostalgisch 1889-1985’ kwam ik bijgaande ansicht uit Amsterdam- Oud-West tegen. ‘Vrouwenhotel’ staat er op. Een groot flatgebouw ergens aan een kade, uit 1942. Beetje saai, zakelijk.
De afbeelding is op internet op veel plaatsen te vinden – zonder nadere omschrijving.

Vreemd dacht ik wel, zou er toen al een hotel zijn geweest, exclusief voor vrouwen?
Het in het voormalige hoofdkantoor van de HEMA gevestigde ‘Hostelle’ in Amsterdam -Zuidoost prees zich in 2012 aan als het eerste vrouwenhotel van de stad.
Zaten ze er dan echt zestig jaar naast?

Schermafbeelding 2017-11-28 om 11.39.48

Originele keuken, Bruynzeel 1939, ontwerp Piet Zwart

Maar het Vrouwenhotel uit 1942 blijkt geen hotel te zijn geweest in de betekenis die we er meestal aan geven. Het was een gebouw dat bestemd voor ‘onvolledige gezinnen’ , in de praktijk waren dat alleenstaande werkende vrouwen die er voor een redelijke prijs een kamer konden huren. Veel verpleegsters woonden er. ‘Het Poesenhotel ‘ noemden de Amsterdammers het.

Voor die tijd was het zeer modern ingericht met liften, een eigen wasserij, een fietsenberging, een gezelschapskamer, een winkel, een directiewoning, een restaurant, op de bovenste verdieping pensionkamers en een kofferberging, het complex heeft ook een binnentuin. Er was een huistelefoon en centrale verwarming. (Ontleend aan Het Volk, 10 november 1942).
Critici vonden het erg jammer dat op deze prominente plek geen fraaie wolkenkrabber was gebouwd zoals in Amsterdam-Zuid. Ze vonden het gebouw niet goed passen in deze moderne buurt. Ze hadden het over het ‘komische hekje’ op het dak.

De inrichting van de flats was uiterst sober maar mevrouw Pot-Keegtra, die het gebouw samen met haar man had ontworpen, had speciaal gelet op de inrichting van de keuken die moest vooral praktisch zijn.

Voor die tijd was het heel erg nieuw om bij woningbouw ook aan alleenstaande vrouwen Schermafbeelding 2017-11-28 om 12.11.06te denken. Er waren nauwelijks vrouwelijke architecten, veel mannen van het oude stempel kwamen nooit in de keuken. Na de bevrijding kreeg de flat de fraaie naam ‘Oranjehof’ en werd in de statuten vastgelegd dat er alleen vrouwen mochten wonen.
Het gebouw bestaat nog steeds en is

inmiddels op de Gemeentelijke Monumentenlijst geplaatst. Het bevat nu 112 tweekamerappartementen van 30 vierkante meter waar mannen en vrouwen mogen wonen. De Baarsjes is een populaire buurt geworden, de flats zijn goedkoop en dus zeer gewild.

Schermafbeelding 2017-11-28 om 11.10.07

Geplaatst in Amsterdam | Tags: , , , , , , | Een reactie plaatsen

Alleen verder

IMG_1719

Ja Droes, je bent opgegroeid met een broertje dat altijd bij je was. Waarmee je kon stoeien, ravotten, rennen, spelen. Je deelde je eten, de kattenbak. Jullie sliepen samen op de Japanse stoel of beneden op het blauwe bankje. Jullie liepen samen achter dat propje papier aan dat net een muis leek. Jij was altijd sneller maar gaf die ander ook een kans om eens achter dat propje aan te rennen of het onder de bank vandaan te vissen.
En toen opeens was Dries weg. Ziek, alleen op een kussen. Je kwam wel even kijken, gaf hem een likje, maar hij wilde niet meer spelen. Hij lag vreemd te kijken met veel te grote pupillen. Dries lag te hijgen als een paard, het ging niet goed met hem.

IMG_1807
En vorige week lag hij opeens op een dekentje. Onbeweeglijk stil. Dood. Je hebt aan hem geroken en naar hem gekeken, maar je snapte het nog niet zo goed.

IMG_1547En nu ga je alleen verder. Je vraagt nog meer om aandacht, zit vaker op schoot, maar je doet heel vaak alsof er niets aan de hand is. Je zit uren naar buiten te kijken, scharrelt wat rond op de binnenplaats tussen de verregende hosta’s. Rent weer achter speelgoedmuizen aan, speelt met een vogelveer die ik van straat heb meegenomen. Denk je nog wel een aan broertje Dries? Vanochtend liep je de logeerkamer binnen, en neusde je onder de bank, onder de kast, in alle hoeken. Was je toen even op zoek?

Nu lig je heerlijk op de vensterbank boven de verwarming.  Je hebt alle ruimte, geen broertje dat ook een plek op eist. Je moet alleen verder jongen. Maar dat red je wel.

Geplaatst in Feiten en meningen | 2 reacties

Restjesdag

Unknown
Vandaag 24 november is typisch zo’n restjesdag, op de naamkalander staan wel zeven heiligen die deze dag claimen maar er steekt er niet een hoog bovenuit. Kiest u maar, alles kan vandaag.
Mijn oog viel op de heilige Hitto van St Gallen omdat ik een boek aan het lezen dat zich in Zwitserland afspeelt. En omdat ik die naam Hitto nog nooit had gehoord. Wie was dan deze Hitto?

Veel is er niet over hem bekend, hij was de broer van martelaar en kluizenaar Wiborada die in de tiende eeuw ernstig gewond raakte door een overval door de wilde Hongaren (‘Pas op voor de wilde Hongaren’, riep mijn grootmoeder vroeger ook al, ze bedoelde de wilde Hunnen begreep ik later). Op 1 mei 926 overleed Wiborada aan haar verwondingen. Haar broer de brave Hitto plantte op har graf een venkel die de hele winter groen bleef en ook in de sneeuw nog in bloei stond. De Heilige Hitto van de eeuwig groene venkel.

Vandaag is het restjesdag. We eten ter ere van Hitto witvis met groene venkel en wat er verder nog te vinden is in de koelkast.

Geplaatst in Feiten en meningen | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen