Burgerlijk

Schermafbeelding 2019-10-25 om 16.21.37Het begrip ‘burger’ levert nog weleens problemen op. We gebruiken het vaak, in verschillende betekenissen.

Ik kende het vroeger, met verschillende militairen in de familie, als ‘niet militair’ iemand die geen uniform droeg maar ‘in burger’ ging, in z’n gewone kloffie.

Jaques Brel bezingt in zijn mooiste Vlaams ‘de burgerij’ en ‘scheldt ze uit voor poep, vette vieze varkens’. In zijn lied is de burgerij een verachtelijk stelletje rijkelui dat ver af staat van de gewone man met de pet die dus zeker niet tot de burgerij gerekend wil worden.

Rond 1900 werd in de buurt van Tilburg (op een der voornaamste dorpen, op de spoor gelegen) dus eene Burgerdochter gevraagd om mee te helpen in het huishouden van een voorname familie, waar ze onder het kritische oog van de vrouw des huizes moest zorgen voor een burgerpot.

Hier wordt niet gedoeld op de bovenlaag van Franskiljons waar Brel over zong, maar over de grote groep van de gegoede middenstand, de harde werkers, de mensen zonder fratsen, zonder liflafjes, die nog wisten hoe je schorseneren moest schillen of een tam konijn moest stoven.

‘Doe niet zo burgerlijk’ werd er vroeger gezegd als je je teveel aan brave regeltjes hield. In mijn jonge jaren was het geen pre om burgerlijk te zijn.

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , , , | 1 reactie

De fotograaf gefotografeerd in Dubai

IMG_4127
Als je in Dubai rondloopt als toerist ben je niet de enige. Amsterdam wordt overspoeld door toeristen maar nog nooit ben ik letterlijk onder de voet gelopen door groepen Chinezen die luid kwetterend achter een gids aanlopen en niet in de gaten hebben dt er ook nog andere mensen om hen heen zijn.

IMG_4132 (1)

Elke ochtend werden bussen vol keuring geklede heren en vooral dames geparkeerd op het pleintje achter de nieuwe souk. Een nieuwe wijk vol oude straatjes en stegen, galleries, winkels en schaduwrijke pleinen. Aan de rand een moskee met vijf keer per dag (en nacht) een gebedsoproep. Heel authentiek allemaal, keurig netjes, geen rommel op straat, geen junks of zwervers, geen straatvuil. Zo’n twintig jaar geleden gedouwd, een kopie van vergelijkbare oude souks in Arabische steden, bewaakt door een jonge mannen in een uniform. Een ideale plek om toeristen naast de moderne stad met de geweldige wolkenkrabbers ook iets te laten zien van het authentieke Dubai.

Ze komen nooit alleen of zoals wij met zijn tweeën. Chinezen zijn echte groepsreizigers – ze moeten wel want ze spreken geen woord Engels, laat staan Arabisch – Ze kijken niet om zich heen, ze kijken vooral naar elkaar en proberen op alle manieren de felle zon te vermijden want die is gevaarlijk. Je zou er een donkere huid van kunnen krijgen.  Ze maken veel foto’s. Niet van de omgeving maar vooral van elkaar of zichzelf.

IMG_0358
Wij waren blij met ons hotel in deze rustige wijk in het oude deel van Dubai, in Bur Dubai bij de Creek. Geen auto’s, geen lawaai. Heerlijk om thuis te komen na een tocht door het lawaaiige Downtown Dubai of het protserige Dubai Marina.
Op de binnenplaats horen we het gekoer van de duiven, het getjilp van mussen. En af en toe een zwerm kwetterende Chinezen. Maar die verdwijnen ook al weer snel. Boodschappen doen we in de oude souk, vlak om de hoek.

Geplaatst in fotografie, Reizen | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

We hebben weer een Albert Mol

Schermafbeelding 2019-08-30 om 11.27.02
Gelukkig is er op de Nederlandse televisie weer een knuffel-homo te zien. Al sinds de jaren zestig is daar duidelijk behoefte aan. Zo’n lieve nicht met wapperende handjes, die geen vlieg kwaad zou doen en waar je eindeloos mee kunt lachen, om lachen ook. Schermafbeelding 2019-08-30 om 11.19.56
Albert Mol heeft die rol jarenlang grandioos vervuld. Zij manier van bewegen, van praten, zijn oogopslag, het waren zulke stereotype beelden, iedere kijker had meteen door hoe de vork in de steel zat. Het beeld van de vrolijke nicht was geschapen. De succesfilm Fanfare uit 1958 had Albert Mol – oorspronkelijk danser en choreograaf – beroemd gemaakt en toen de televisie in alle huiskamers kwam was daar altijd Albert Mol, het langst in ‘Wie van de drie’.
En hoewel Mol aanvankelijk keurig gerouwd was, kwam hij steeds vaker openlijk uit voor zijn homoseksuele leefwijze. De laatste jaren van zijn leven bracht hij door met zijn partner Geurt (eigenlijk Guerdon) in de rustige Achterhoek.

Velen deden hem na. Op het toneel bijvoorbeeld in La cage aux Folles’, Geer & Goor vertolkten hun versie van het origineel maar bereikten nooit dat ultieme Albert Mol-gevoel. Paul de Leeuw was te grillig en te slim.

Maar nu hebben we dan Martien Meiland. Beroemd geworden door de uitzending van Ik vertrekuit 2009. Hij sprak amper een paar woorden Frans en wat hij zei in die mooie taal werd vervormd door een lelijk Nederlands accent. Je wist dat het niet zou lukken dat verbouwen van het Franse kasteel. En dan was hij ook nog eens getrouwd. Zijn vrouw, Erica Renkema, leek niet te beseffen dat haar man van de verkeerde kant was. Lachen! Aan het eind van de uitzending bleek dat de familie het niet volhield en weer terugkeerde naar Nederland. In Noordwijk begonnen ze een woninginrichtingszaak en gaven ze interieuradvies.

Schermafbeelding 2019-08-30 om 11.17.43Maar Martien Meiland is weer terug met een eigen realityshow op SBS6. Na een paar jaar te hebben geleefd als gayin Amsterdam is hij weer veilig terug op het oude nest, bij zijn Erica. Opnieuw hebben ze een kasteel gekocht in Frankrijk en Martien stopt al zijn tomeloze energie in het opknappen en verfraaien van dat oude landhuis, terwijl hij onderwijl de eerste gasten begroet. Martien is geliefd. ‘Zo authentiek’, wordt er dan gezegd. Hij krijgt nog een programma bij SBS, Cash on Trash, een programma waarin spulletjes centraal staan. Hij mocht zelfs bij Jinek opdraven. Er is een nieuwe tv-persoonlijkheid ontdekt.  

Als jongetjes op school elkaar uitschelden voor ‘homo’ is het duidelijk wat ze bedoelen. Het gaat niet over jou en mij maar over de wapperende handjes van Martien.

Martien Meiland in ‘Ik vertrek’ https://www.npostart.nl/ik-vertrek/15-01-2009/TROS_1194896

Chateau Meiland SBS6 https://www.kijk.nl/sbs6/chateaumeiland

Geplaatst in homoseksualiteit | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Rijzen met een lange ij

Unknown

Weer zo’n woord dat mijn cursisten niet meer kennen. “Bestaat dat echt, rijzen met een lange ij?’ vroeg een aardige mevrouw me laatst die al jaren al secretaresse werkt op mijn Hogeschool. ‘Ja’, zei ik, ‘ken je die uitdrukking niet: mijn haren rijzen me te berge’? Dat zeg je als je heel erg schrikt of ergens verbaasd over bent. Mijn haren gaan recht overeind staan.
Dat betekent ‘rijzen’ denk maar aan zelfrijzend bakmeel, als je dat gebruikt zal het broodbeslag langzaam omhoogkomen zodat je een brood krijgt met een behoorlijk volume. ‘Het beslag is gerezen’, zeggen we dan.

Zelf denk ik terug aan dei stille ochtenden in Zeist als we na vaak oefenen er eigenlijk in slaagden om een volmaakte canon te laten horen. Tranen in mijn ogen kreeg ik ervan.

O klaag toch niet
als nevel vroeg de morgen grijst
want des te schoner is de dag
de dag die daaruit rijst.

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , , , , | 1 reactie

Zeldzaam

IMG_2205De Nieuwezijds Kolk oogt als een rommelig pleintje bij de tramhalte en parkeergarage aan de Nieuwezijds Voorburgwal. Het is een van de oudste delen van de stad, nu in bezit genomen door toeristen op de grote terrassen in het midden. Langs de rand zijn hotels, restaurants, een fietsenverhuur en souvenirshops. Alleen als je goed kijkt zie je nog resten van de vroegere bedrijvigheid. De gevels tonen nog oude opschriften die verwijzen naar winkels en werkplaatsen van ambachtelijke bedrijfjes die hier tot dertig jaar geleden nog probeerden te overleven. Er was een bakker en een melkboer en een ouderwetse paardenslager. Aan de evenkant, boven de panden 2, 4 en 6 is nu mooi leesbaar te zien: ‘EIERHANDEL JANSEN EN ZOON’. Aan de overkant is nog net te lezen het opschrift ‘LIKEURSTOKERIJ de Wildeman, LEVERT & Co’ maar de eierhandel en de likeurstokerij zijn al lang verdwenen.

Het grote, mislukte ‘Kolk-project’ uit de jaren negentig van architect Ben van Berkel heeft hier zijn sporen achtergelaten. Een vreemd modern hotel en een groot hoekig kantoorpand, nu politiebureau, detoneren in dit oude deel van de stad. Nieuwbouw vreet zich een weg door de oude bochtige gangen en stegen. Het geplande winkelcentrum dat op de plaats zou komen van de oude Roxy-bioscoop aan de Nieuwendijk is nooit iets geworden en maakt nu een desolate indruk. Tijdens de aanleg van de parkeergrage werden resten gevonden van stevige oude muren uit de 13eeeuw. Nog steeds doen archeologen onderzoek zoals op het terrein achter de Hema. Sommigen veronderstellen dat hier het befaamde ‘Kasteel van Amstel’ moet hebben gestaan, bekend uit de Gijsbrecht van Vondel.
Veel van de oude panden ronde de Kolk werden jarenlang verwaarloosd. Dit deel van de stad telde nooit echt mee en ook nu nog lijkt er alles te mogen en wordt er weinig aan gedaan om het wonen in de stegen aantrekkelijk te maken. Hier en daar, zoals in de Dirk van Hasseltsteeg, hebben bewoners er wat van gemaakt en ziet het er wat zonniger uit.

Achter het Korenmetershuisje uit 1620, verscholen in een hoek bij de Sint Jacobsdwarsstraat, is de winkel van Willem Wentholt te vinden, een van de laatste zaken waar je terecht kunt als je een dierbare koffer of tas wilt laten repareren. “Nee, ik heb geen tijd, ik ben echt niet geschikt voor een interview. Ik heb alles al zo vaak verteld. Ik hou ermee op, ik wil de zaak verkopen, ben niet geïnteresseerd. U bent van het staddorp? Nee, nog nooit van gehoord. We zijn hier ons eigen dorp meneer, midden in de stad, maar het dorp wordt steeds kleiner.”
Het ruikt naar leer en lijm in het ‘lederwarenreparatieatelier’ van Willem Wentholt die dit jaar 75 wordt. Overal bakjes met onderdelen, gereedschap en lappen leer. Een oude Singernaaimachine, een industrienaaimachine en een nieuwsgierige cyperse kat. Hij zit al sinds 1981 op deze plek die lijkt op een filmdecor. In de knipselmap staan veel verhalen over beroemdheden die deze werkplaats wisten te vinden, Hij maakte koffers op maat voor prins Bernhard en Ed van de Elsken, een vioolkist voor een beroemde violiste. Hij repareerde de koffer voor Elisabeth Taylor gemaakt van Perzische tapijten, via haar hotel kwam ze aan zijn adres. Wentholt kan alles. Een nieuwe koperen sluiting voor die mooie Louis Vouitton tas, andere zwenkwieltjes onder de geliefde rolkoffer, het kan allemaal. Uit het buitenland sturen mensen koffers naar hem toe, vaak dierbare erfstukken die behouden moeten blijven, maakt niet uit wat het kost. Zijn vader en grootvader zaten al in het vak, helaas is er geen opvolger, zijn dochter voelt er niets voor om de zaak voort te zetten, ze woont in Oostenrijk.
Vijftig jaar vakmanschap, Wentholt weet nog wat een ‘els’ is, hij weet hoe je oud leer moet behandelen, hoe je een vastgelopen ritssluiting weer open krijgt. Ja, soms verkoopt hij weleens een ‘moneybelt’ aan toeristen maar aan het repareren van rugzakken begint hij niet. Te veel gepruts, de kosten lopen al gauw op, dan kunnen ze beter een nieuwe kopen.

Geplaatst in Amsterdam | Tags: , , | 2 reacties

Lunch in Les Bauges

DSC01711Begin deze week was het warm in Aix-les-Bain. Op ons terras liep dinsdag de temperatuur na elf uur snel op tot wel veertig graden. We pakten we de auto en reden naar het Massif des Bauges, een klein uurtje rijden de hoogte in. Daar op 1500 meter was het aanzienlijk aangenamer en veel koeler. Een vrij onbekend berggebied tussen Aix en Albertville. Niet spectaculair wat betreft het berglandschap, maar erg groen, met prachtige vergezichten en heerlijk rustig. In de winter kan je er goed skiën, in de zomer wordt er veel gewandeld, nordic walking wordt er nog veel beoefend.Om halftwaalf willen we in een restaurantje langs de weg koffiedrinken, maar we worden er op gewezen dat de tafels allemaal gereserveerd zijn voor de lunch. Voor wie alleen een kopje koffie wil gebruiken is alleen ergens achteraf nog een tafeltje vrij.Wat de lunch betreft hebben we ons nog niet echt aangepast. Vanaf twaalf uur is het in Frankrijk tijd voor le dejeuner, of le repas, de uitgebreide lunch die zeker op zondag met de hele familie genuttigd wordt en die tot wel drie uur kan voortduren.

Verderop in Lescheraines is een grote parkeerplaats. Volgens onze gastheer is er een meertje om te zwemmen en zijn er allerlei faciliteiten. In de buurt is een camping waar ook enkele Nederlanders staan. Vanuit het strandje klinkt gejuich en geschreeuw, tientallen kinderen vermaken zich kostelijk.  Onder de bomen op het grote grasveld hebben zich intussen al flink wat families geïnstalleerd met tafeltjes, klapstoelen en koelboxen. Wij hebben stom genoeg geen picknickspullen meegenomen, een fles water hebben we bij ons, dat is alles. Het enige restaurantje ligt naast het strandje en ook daar raakt het al aardig vol. We lopen tussen de families door die nu aan de lunch beginnen, gestart wordt met een koude salade uit de tupperwarebakjes, daarna is het tijd voor de kip, de rollade of de quiche. Er is vaak wijn, wit of rosé en overal staan karaffen water op tafel. De middagmaaltijd wordt serieus genomen, ook als deze wordt genuttigd op een campingstoeltje. Overal zitten mensen bij elkaar, grote families, opa’s en oma’s erbij, veel kinderen en losse familieleden. Nergens stellen met z’n tweeën zoals wij. Nergens gezinnetjes, vader, moeder en twee kinderen, overal de uitgebreide ‘grootfamilie’, verschillende generaties bij elkaar.

Wij eten een simpele salade in het restaurantje en besluiten dan wat verderop een plek te zoeken om siësta te houden. We hoeven niet eens zo heel ver te rijden om een kleine zijweg te vinden waar we een glooiende heling vinden waarop we onze deken kunnen uitspreiden, de rugzak als hoofdkussen, een prachtig uitzicht voor onze neus. Ik lees verder in ‘Op zoek naar mijn Frankrijk’ van Wilfred de Bruin waarin hij aan de hand van zijn persoonlijke ervaring een goede analyse geeft van Frankrijk, het land vol tegenstellingen, de republiek met monarchale trekjes.Ik dommel wat weg, de temperatuur is aangenaam op dit plekje, ik schat zo’n 23 graden, Peter maakt een wandeling. Pas tegen zes uur vertrekken we weer om nog wat boodschappen te kunnen doen bij de enorme Carrefour bij de snelweg, voordat we weer op huis aan gaan, de hitte in.

Schermafbeelding 2019-07-28 om 13.59.53

Foto’s: Wllm Kalb en Peter Kersten, 23 juli 2019

 

Geplaatst in Feiten en meningen, Reizen | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Onze straat

De straat waar wij tijdelijk wonen. Nou ja straat, officieel is het een ‘Avenue’ maar het ziet er uit als een gewone straat een verbinding tussen het centrum van Aix en het Meer van Bourget.

De hoogtijdagen van de stad duurden van ongeveer 1860 tot de Eerste Wereldoorlog. Toen werden aan deze Avenue villa’s gebouwd met diepe tuinen. Gekroonde hoofden uit heel Europa kwamen hier een kuur doen, koningin Victoria kwam wel drie keer naar Aix om te kuren, haar borstbeeld staat pontificaal in het park.

Veel van de villa’s verdwenen en maakten plaats voor wat ongeregelde nieuwbouw. Ook in de diepe tuinen werd gebouwd, of ze worden gebruikt als parkeerplaats.

Op de hoeken van de verschillende zijstraten waren nog niet zo heel lang geleden verschillende winkels maar die zijn allemaal verdwenen op een kleine bakker na die dapper stand houdt. Lege etalages en rolluiken tonen waar eens de groenteboer, de slager en de kruidenier was. Een klein Marokkaans restaurant is er bijgekomen, volgens onze gastheer de moeite waard, vanavond gaan we het uitproberen.

Een enkele villa met kenmerken van de Art Nouveau is blijven staan. In plaats van één familie wonen er nu heel veel mensen in, er zijn zestien appartementen in het mooie huis gekomen.

Er zijn mannen aan het werk in onze straat. Gisteren stonden er opeens geheimzinnige tekens op het wegdek. Wie weet wat hier allemaal nog meer gaat gebeuren ….

Avenue Du Petit Port, Aix-les-Bains.

Geplaatst in Feiten en meningen | Een reactie plaatsen

Haarlemse letteren

IMG_3881Vorige week, bij prachtig weer een uitstapje gemaakt naar Haarlem. Je bent er zo, maar je stapt een andere wereld binnen. Rustiger, vriendelijker.
Ik loop langs het Spaarne. er valt heel veel te zien zoals een prachtig brugwachteshuisje. Het Spaarne is breed als een echte rivier.

IMG_3884De binnenstad heeft nog. veel prachtig opschriften ebeard. Ze bewijzen naar bedrijvigheid van lang en nog niet zo heel erg lang geleden. Wie weet nog wat er verkocht word in een ‘fouragehandel’? Volgens Van Dale voornamelijk zaken die nodig waren voor het houden van paarden: hooi en stro. Dit stukje van de wal heet dan ook Hooimarkt, even voorbij de Friese Varkensmarkt.

IMG_3883Om de hoek op de Nieuwe Gracht een fraai kindertehuis dat nu Kinderdagverblijf Kakalbont heet. 

IMG_3902

IMG_3905

Hier zat de De Algemeene Noord-Hollandsche Levensvezekeringmaatschappij  een pand uit 1900. De Jugendstil-belettering is een beetje sleets geworden. Bij de entreee een fraai tegeltableau.

IMG_3904

Fraaie belettering met merkwaardige streepjes onder sommige klinkers. Ik kan niet meer vinden van welke Aula dit is, ergens aan het Spaarne bij een brug.

IMG_3907
Kruidenierswaren kennen we nog wel maar grutterswaren? Van Dale vertelt dat de grutter  vooral groten verkocht, een mengsel van haver en boekweit, maar ook wel erwten en bonen. De spatie hoort er natuurlijk niet te staan, de grutter handelende in grutterswaren.

IMG_3910.jpg

Op weg naar het station kom ik nog dit fraaie opschrift tegen van de Tweede Hollandsche Maatschappij van Levensverzekering. Zou er ook nog een opschrift te vinden zijn ban de Eerste Maatschappij?

Geplaatst in Feiten en meningen | Een reactie plaatsen

Op de fiets naar Jeruzalem

IMG_3739Vanochtend vroeg wilde ik genieten van de zondagochtendstilte. Even met de fiets erop uit voordat de toeristen de stad zouden overnemen en het te warm werd om een flink eind te fietsen. In Het Parool had ik gelezen over de wijk Jeruzalem in de Watergraafsmeer, daar was ik nog nooit geweest.

IMG_3740Ik fiets door de Oude Watergraafsmeer, drink koffie in de Wakkerstraat – genoemd naar  Jacobus Philippus van Medenbach Wakker (1784-1860), notaris en burgemeester van de voormalige gemeente Watergraafsmeer – bewonder de keurige deftige woningen aan de Willem Beukelsstraat, vlak bij Frankendael. Dan is het nog maar een klein stukje. Via de Nobelstraat fiets ik naar de Lorenzstraat, middenin de wijk die vroeger ook wel Tuindorp Frankendael werd genoemd. Gebouwd vlak na de oorlog, begin jaren vijftig tussen het landgoed Frankendael en de Nieuwe Oosterbegraafplaats. De wijk is niet zo bijzonder als het naburige Betondorp, dat architectonisch interessanter is, maar de wijk is een prachtig voorbeeld van de nieuwbouw uit de wederopbouwtijd de tijd van de grote woningnood, er waren dringend meer goedkope woningen nodig.

IMG_3741Het werden witte duplexwoningen met platte daken die enigszins deden denken aan de woningen zoals je ze ook in het Midden-Oosten tegen kan komen, vandaar de bijnaam van de wijk Jeruzalem.  Ik fiets langs strokenbouw en hofjes. Alles ziet er keurig uit., heel erg Nederlands, niets Midden-Oosten.  Na jarenlange strijd om het behoud heeft de woningbouwverenging uiteindelijk alles opgeknapt en de kwaliteit van de kleine, gehorige woningen aanzienlijk verbeterd.
Het is er doodstil op deze zondagochtend.  De enige versiering die is aangebracht de strakke woningen zijn vreemde ronde uitsparingen in de zijmuren, typisch jaren vijftig.

IMG_3743De wijk stond op de nominatie om gesloopt te worden. Maar de crisis gooide roet in de plannen, de wijk werd alsnog tot monument verklaard en zo bleven 600 goedkope huurwoningen bewaard. Alleen aan de rand van de wijk komen nieuwe en veel duurdere woningen.

Amsterdam kent veel bijzondere plekken waar je geen toerist zukt tegenkomen, De wijk Jeruzalem is er een van.

 

Geplaatst in Amsterdam, architectuur | Tags: , , , , | 1 reactie

Beleggers avers

Unknown
Wethouder Ivens van Amsterdam wil maatregelen nemen om de woningen met een ‘middenhuur’ betaalbaar te houden. Maatregelen die ook zouden gaan gelden voor koopwoningen in het middensegment. Een mooi streven om nieuwbouwwoningen in Amsterdam betaalbaar te houden voor mensen met middeninkomens die de stad zo goed kan gebruiken.
Maar de bouwwereld is tegen. Deze regels zouden de wil om te investeren in Amsterdamse woningen sterk doen afnemen. De kans om flinke winst te maken wordt dan kleiner.
‘De beleggers zijn avers’, aldus Het Parool.
Dat woord ‘avers’ kende ik niet.Wel natuurlijk ‘aversie’: een aversie hebben tegen dit of dat, in de betekenis van ‘een afkeer hebben van’

Van Dale kent het woord ‘avers’ in de betekenis van afkerig nog wel, maar er staat bij: ‘verouderd’. Ook het WNT  vermeldt: “Thans weinig in. gebruik, hoewel in de volkstaal naar het schijnt nog wel bekend.”

De beleggers gebruiken niet alleen een verouderd argument maar ook een verouderd woord.

Zie Het Parool: https://www.parool.nl/amsterdam/-beleid-ivens-maakt-beleggers-avers-tegen-amsterdam~a4624259/

Geplaatst in Nederlandse taal | Tags: , , , | 1 reactie