Is er een verschil tussen lijf en lichaam?

Unknown‘Is er een verschil tussen lijf en lichaam’, vroeg een cursist die hard haar best deed om Nederlands te leren. Daar moest ik even over nadenken.

Voor mijn gevoel is een lijf heel dichtbij en een lichaam wat afstandelijker. Je hebt het over lijfsbehoud, maar lichaamsverzorging. Je draagt een lijfje direct op je huid, je hebt het over je lichamelijke conditie. Een lijf leeft, een lichaam kan je ook bekijken in het mortuarium. Dat vertelde ik haar. Maar er is meer aan de hand met dat woord ‘lijf’.

Het stamt af van het Oudnederlandse liv, dat leven betekent. Een lijfrente wordt uitgekeerd zolang je leeft. Als je iets doet uit lijfsbehoud, gaat het niet alleen letterlijk om het behouden van je lichaam, je wilt ook in leven blijven. Lijftocht is een synoniem van leeftocht, eten dat je meeneemt tijdens een verre reis.

Met lijf bedoelen we meestal dat deel van het lichaam waar het leven zich manifesteert, de torso. Ledenmaten doen niet mee, die moet je apart benoemen: ‘met lijf en leden’.

“De lijfwacht werd onderzocht door de lijfarts, terwijl zijn lijflied klonk kwam de lijfknecht binnen die geen hemd meer aan z’n lijf had. De lijfarts ging hem te lijf. Hij kreeg een flinke lijfstraf evenals de lijfeigene. De arme lijfknecht belandde in een blijf-van-mijn-lijfhuis. ‘Dat heeft niets om het lijf’, verklaarde de lijfarts, ‘zo heeft hij aan den lijve ondervonden wat het is om knecht te zijn’.”

Over Wllm Kalb

schrijver, lezer, docent - focus: taal, geschiedenis, fotografie, Duits(land), muziek en films uit de jaren '20 - '50
Dit bericht werd geplaatst in Feiten en meningen, taal en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

9 reacties op Is er een verschil tussen lijf en lichaam?

  1. Weer knap verwoord. Zo blijft de Nederlandse taal boeiend en leuken voor mij leerzaam. Bedankt.

    Like

  2. Corline zegt:

    Heerlijk stuk om de week mee te beginnen. Geweldige foto!

    Like

  3. Ximaar zegt:

    Dat was ook het eerste wat mij te binnenschoot; een lijf is een levend lichaam. Zal dus te maken hebben met het Zuid-Britse Life en Live en ons Nederlandse Leven. Een lichaam kan ook dood zijn, maar bij lichamelijke opvoeding en lichaamsbeweging is dat doorgaans niet het geval. 🙂

    Zelf heb ik dit soort discussie gevoerd met een Ukraïnse collega die Nederlands leerde. Binnen enkele jaren sprak hij het uitstekend, maar vooral ook omdat hij het thuis spreekt met zijn vrouw en wij op het werk alles eerst in het Nederlands probeerden en pas bij problemen overschakelden naar het Engels. En met ons beider techneutische achtergrond vielen de inconsequenties van het Nederlands regelmatig op. Maar we kwamen ook vaak tot de conclussie dat andere talen daar net zo last van hebben behalve Pascal/Delphi.

    Like

  4. ja, da’s grappig, een lijfje op het lichaam.

    Like

  5. Selma zegt:

    De etymologie van lichaam is ook erg interessant:
    http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/lichaam

    Like

  6. Corline zegt:

    Zijn lijfspreuk was: let op mijn lichaamstaal.

    Like

  7. dick cohen zegt:

    heeft een lijf niet meer betrekking op een beest en een lichaam op een mens, zoals voeren en eten geven

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s